วัดไชยชุมพลชนะสงคราม
วัดไชยชุมพลชนะสงคราม เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่เลขที่ ๒๗ บ้านใต้ ถนนไชยชุมพล ตำบลบ้านใต้ อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี สังกัด คณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ ๔ ไร่ ๒ งาน ๘๑ ตารางวา โฉนดที่ดินเลขที่ ๑๔๓๔ อาณาเขต ทิศเหนือ จดโรงงานกระดาษไทยกาญจนบุรี และบ้านเอกชน ทิศใต้ จดตลาดชุกโดน ทิศตะวันออก จดถนนแสงชูโต ทิศตะวันตก จดแม่น้ำแม่กลองตรงบริเวณแควน้อยแควใหญ่ มาบรรจบกัน มีที่ธรณีสงฆ์ จำนวน ๕ แปลง เนื้อที่ ๓๘ ไร่ ๑ งาน ๕๖ ตารางวา อาคาร เสนาสนะ ประกอบด้วย พระอุโบสถ กว้าง ๘ เมตร ยาว ๒๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๐ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ทรงไทย ศาลาการเปรียญ กว้าง ๑๗ เมตร ยาว ๖๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๐ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ทรงไทย กุฏิสงฆ์ จำนวน ๑๔ หลัง เป็นอาคารไม้ ๑๐ หลัง และตึก ๒ ชั้น ๔ หลัง นอกจากนี้มีอาคารเสนาสนะต่างๆ ดังนี้ คือ พระอุโบสถหลังเก่า สร้างประมาณ พ.ศ. ๒๓๗๐ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ทรงไทย ปฏิสังขรณ์ใหม่เมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๒ มณฑปสำหรับประดิษฐานพระพุทธบาท และมณฑปสำหรับ ประดิษฐานรูปหล่ออดีตเจ้าอาวาส ปูชนียวัตถุมี พระพุทธรูปศิลาแลง พระประธานประจำอุโบสถ ปางตรัสรู้ ขนาดหน้าตักกว้าง ๔ ศอก ๑ คืบ สูง ๕ ศอก ๑ คีบ สร้างสมัยทวาราวดี พระพุทธรูปศิลาแลง พระประธานประจำศาลาการเปรียญ ปางสมาธิ ขนาดหน้าตักกว้าง ๓ ศอก ๓ นิ้ว สูง ๔ ศอก ๑ คีบ มณฑปประดิษฐานรูปหล่อหลวงพ่อวัดใต้ (เปลี่ยน อินทสโร) อดีตเจ้าอาวาส สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๘ มณฑปประดิษฐานรอยพระพุทธบาท ก่ออิฐถือปูนมี ๔ มุข กว้าง ๑ เมตร ยาว ๒ เมตร สร้างมาตั้งแต่ครั้งโบราณ
วัดไชยชุมพลชนะสงคราม ตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๓๒๘ ชาวบ้านเรียกว่า "วัดใต้" เป็น วัดโบราณเก่าแก่มีความสำคัญเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ไทย สมัยทำสงครามกับพม่า และ การสร้างเมืองกาญจนบุรี ในรัชกาลที่ ๑ และรัชกาลที่ ๓ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ สันนิษฐานว่า เจ้าเมืองกาญจนบุรี ใน พ.ศ. ๒๓๖๘ ชื่อพระยาประสิทธิสงคราม มีฉายาตามที่ชาวเมืองเรียกกัน ว่า "พระยาแดง" หรือ "เจ้าเมืองตาแดง" เป็นผู้ดำเนินการสร้างป้อมปราการ กำแพงเมือง และ วัดจำนวน ๕ วัด สร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. ๒๓๗๕ ตามที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ๕๓๐
รัชกาลที่ ๓ โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้น และวัดไชยชุมพลชนะสงคราม เป็นวัดหนึ่งในจำนวน ๕ วัด วัดนี้ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา และได้ประกอบพิธีผูกพัทธสีมา เมื่อวันที่ ๑๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๐๗ และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยกขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิด สามัญ ตั้งแต่วันที่ ๒ พฤศจิกายน ๒๕๒๑ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๑๔ มกราคม พ.ศ. ๒๔๘๔ เขตวิสุงคามสีมา กว้าง ๔๐ เมตร ยาว ๘๐ เมตร การบริหารและ การปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือรูปที่ ๑ พระสวด รูปที่ ๒ พระเขต รูปที่ ๓ พระคง รูปที่ ๔ พระครูสุทธิรังษี (ช้าง) เป็นเจ้าคณะจังหวัดรูปแรกดำรงตำแหน่งจนถึง พ.ศ. ๒๔๔๔ รูปที่ ๕ พระวิสุทธิรังษี (เปลี่ยน อินุทสโร พูลสวัสดิ์) พ.ศ. ๒๔๔๔-๒๔๙๐ รูปที่ ๖ พระปลัดจู จนฺทโชติ พ.ศ. ๒๔๙๐-๒๔๙๓ รูปที่ ๗ พระครูวัตตสารโสภณ พ.ศ. ๒๔๙๓- ๒๕๐๘ รูปที่ ๘ พระราชปัญญาสุรี (ไพบูลย์ กตปุญโญ, กลีบทอง) พ.ศ. ๒๕๐๘ รูปที่ ๙ พระธรรมคุณาภรณ์ ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน และเป็นเจ้าคณะจังหวัดกาญจนบุรี การศึกษา มีโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๐ โรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๐ และศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์