วัดบ้านเก่า

วัดบ้านเก่า ตั้งอยู่ที่บ้านเก่า หมู่ที่ ๑ ตำบลบ้านเก่า อำเภอเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ ๒๑ ไร่ ๓ งาน ๓๘ ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือ จดทางหลวงแผ่นดินสายลิ้นช้าง-บ้านเก่า ทิศใต้ จดแม่น้ำแควน้อย ทิศตะวันออกและทิศตะวันตก จดที่ดินเอกชน อาคารเสนาสนะ ประกอบด้วย อุโบสถ กว้าง ๑๑ เมตร ยาว ๒๕ เมตร เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก หอสวดมนต์ กว้าง ๑๘ เมตร ยาว ๒๗ เมตร เป็นอาคาร ๒ ชั้น ชั้นบนเป็นหอสวดมนต์ ชั้นล่างเป็นที่พักของพระภิกษุสงฆ์และสามเณร กุฏิสงฆ์ จำนวน ๓ หลัง เป็นอาคารไม้ ๑ หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ ๑ หลัง และตึก ๑ หลัง วิหาร กว้าง ๗ เมตร ยาว ๙ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๔๔ ศาลาอเนกประสงค์ กว้าง ๒๑ เมตร ยาว ๓๕ เมตร เป็นอาคาร ๒ ชั้น ชั้นบนเป็นที่เรียนพระปริยัติธรรมของพระภิกษุสงฆ์และสามเณร ศาลาบำเพ็ญกุศล จำนวน ๑ หลัง สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก นอกจากนี้มี ฌาปนสถาน อาคารศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ โรงครัว และหอระฆัง ปูชนียวัตถุมี พระประธานประจำอุโบสถ และพระพุทธรูปปางนาคปรก แกะสลักด้วยหินศิลาแลง ขนาดหน้าตัก กว้าง ๕๐ เซนติเมตร สูง ๑๕๐ เซนติเมตร เดิมพระพุทธรูปองค์นี้ประดิษฐานอยู่ในถ้ำชื่อว่า ถ้ำพระ เป็นถ้ำที่คณะสงฆ์ของวัดบ้านเก่าได้เคยทำสังฆกรรม ในสมัยที่หลวงพ่อยุทธ อดีตเจ้าอาวาส วัดบ้านเก่า ชาวบ้านบ้านเก่าได้นำมาประดิษฐานที่วัดบ้านเก่าหลังสงครามโลกครั้งที่ ๒

วัดบ้านเก่า ตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๔ ได้สร้างสำนักสงฆ์ขึ้นมาในสมัยหลวงพ่อปาน เป็นเจ้าอาวาส พ.ศ. ๒๔๘๐ เดิมเป็นถ้ำพระ มีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่ จึงใช้เป็นสถานที่ทำสังฆกรรม สวดปาฏิโมกข์ และอื่นๆ แทนอุโบสถ ต่อมาใช้เป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมของพระภิกษุ สามเณร และอาคันตุกะ เมื่อสมัยอาจารย์เล็ก วณุโณ เป็นเจ้าอาวาส ได้ปฏิสังขรณ์ ต่อมาสถานที่แห่งนี้อยู่ในเขตหวงห้ามของทหาร และที่ถ้ำพระนี้เป็นสถานที่สำหรับชาวบ้านบ้านเก่า และหมู่บ้านใกล้เคียง มานมัสการพระในถ้ำจนถึงปัจจุบัน ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๕ การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือรูปที่ ๑ พระปาน รูปที่ ๒ พระพลอย รูปที่ ๓ พระเล้ง รูปที่ ๔ พระเล็ก วณุโณ รูปที่ ๕ พระค่ารูกาญจนวิมล (ยุทธ วลุลโล) พ.ศ. ๒๕๒๙-๒๕๔๒ รูปที่ ๖ พระเจริญ ขนุติธมุโม พ.ศ. ๒๕๘๒-๒๕๔๓ รูปที่ ๗ พระสมุห์สราวุธ จิตสีโล พ.ศ. ๒๕๔๓-ปัจจุบัน การศึกษา มีศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัด เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๖