วัดถ้ำผาวังจันทร์
วัดถ้ำผาวังจันทร์ ตั้งอยู่เลขที่ ๐ บ้านหนองไก่ชุม หมู่ที่ ๔ ตำบลหลุมรัง อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ ๓๓ ไร่ อาณาเขตทิศเหนือจดที่ดินเอกชน ทิศใต้และทิศตะวันออกจดทางสาธารณะ ทิศตะวันตกจดภูเขา
อาคารเสนาสนะ ประกอบด้วย อุโบสถ กว้าง ๑๒ เมตร ยาว ๒๔ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๙ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ศาลาการเปรียญ กว้าง ๑๒ เมตร ยาว ๓๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๔๔ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก หอสวดมนต์ กว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๒๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๖ เป็นอาคารไม้ทรงไทย กุฏิสงฆ์ จำนวน ๗ หลัง เป็นอาคารไม้ ๑ หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ ๕ หลัง และตึก ๑ หลัง ศาลาอเนกประสงค์ กว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๒๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๘ เป็นอาคารไม้ ศาลาบำเพ็ญกุศล จำนวน ๑ หลัง สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก นอกจากนี้มี ห้องสมุดและที่อ่านหนังสือพิมพ์
วัดถ้ำผาวังจันทร์ ตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๒ โดยชาวบ้านได้ร่วมแรงร่วมใจกันก่อตั้งวัดขึ้น เนื่องจากเห็นว่าก่อนหน้านี้ยังไม่มีวัดประจำหมู่บ้าน ในยามที่ต้องไปประกอบพิธีทางศาสนา ชาวบ้านต้องเดินทางไปหมู่บ้านอื่น ซึ่งห่างไกลและการคมนาคมไม่สะดวก บริเวณที่ตั้งของ วัดถ้ำผาวังจันทร์ สันนิษฐานว่า เดิมเคยเป็นที่อยู่อาศัยของคนโบราณ ๒ ยุค คือยุคหิน และ ยุคโลหะ โดยมีหลักฐานที่พบ เช่น อาวุธ เครื่องใช้ เครื่องทองเหลือง พระพุทธรูปปูนปั้นเชียงแสน มีชื่อที่ชาวบ้านเรียกกันทั่วไปว่าหลวงพ่อเฮง นอกจากนี้บริเวณวัดยังมีถ้ำ กอปกับในยุคของ พระครูวินัยธรไพโรจน์ คุตุตสาโร ได้มีการพัฒนา สร้างกุฏิทรงไทย ศาลาการเปรียญ และ พระอุโบสถ ปัจจุบันจึงทำให้บริเวณวัดแห่งนี้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยว ที่มีประชาชนเข้ามาเที่ยวชม เป็นประจำ การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือรูปที่ ๑ พระอธิการสำเริง ทีปธมฺโม พ.ศ. ๒๔๘๒-๒๔๘๑ รูปที่ ๒ พระอธิการฉลอง กิตติโภ พ.ศ. ๒๔๙๑-๒๕๐๓ รูปที่ ๓ พระอธิการแดง หิริธมฺโม พ.ศ. ๒๕๐๓-๒๕๑๐ รูปที่ ๔ พระอธิการสุทธิ ธนวทุฒโก พ.ศ. ๒๕๑๐-๒๕๒๑ รูปที่ ๕ พระครูวินัยธรไพโรจน์ คุตุตสาโร พ.ศ. ๒๕๓๘- ปัจจุบัน การศึกษา มีโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม เปิดสอนเมื่อ : พ.ศ. ๒๕๓๘ และโรงเรียน ผู้ใหญ่วัด เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๙