วัดหลวงสุมังคลาราม

วัดหลวงสุมังคลาราม ตั้งอยู่ตำบลเมืองใต้ อำเภอเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ สังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุต ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ ๒๖ ไร่ ๒ งาน ๓๒.๒ ตารางวา อาณาเขต

ทิศเหนือ จดถนนอุบล ทิศใต้ จดถนนวินลูกเสือ ทิศตะวันออก จดถนนศรีสุมังค์ ทิศตะ วันตก จดที่ธรณีสงฆ์ มีที่ธรณีสงฆ์จำนวน ๑ แปลง เนื้อที่ ๕ ไร่ ๓ งาน ๙๐ ตารางวา อาคารเสนาสนะประกอบด้วย อุโบสถกว้าง ๑๒.๕๐ เมตร ยาว ๒๘.๕๐ เมตร ศาลา การเปรียญ กุฏิสงฆ์ จำนวน ๑๒ หลัง เป็นอาคารไม้ ๖ หลัง อาคารตึก ๖ หลัง ศาลาบำเพ็ญกุศล โรงเรียนพระปริยัติธรรมและหอระฆัง ปูชนียวัตถุ มีพระวิเศษมิ่งเมือง เป็นพระพุทธรูปลักษณะแบบสุโขทัยและบุษบกลงรักปิดทอง เป็นที่ประดิษฐานพระบรม สารีริกธาตุ

วัดหลวงสุมังคลาราม ตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๓๒๘ เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ สร้างขึ้นในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น เดิมตั้งอยู่ที่ตำบลเมืองเก่า อำเภอศรีสะเกษ จังหวัดขุขันธ์ ผู้สร้างวัด คือ พระยาวิเศษภักดีศรีนครลำดวน (ชม) เจ้าเมืองศรีสะเกษคนที่ ๒ เดิมมีชื่อว่า วัดศรีสุมังค์ ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นวัดหลวงสุมังคลาราม ได้รับสถาปนาเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ เมื่อวันที่ ๒๔ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๓๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๘๖ เขตวิสุงคามสีมากว้าง ๔๐ เมตร ยาว ๘๐ เมตร การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ ๑ ท่านหลักคำโส โชติปาโล พ.ศ. ๒๓๗๘-๒๔๐๗ รูปที่ ๒ พระพันธ์ ธมมรกุขิโต พ.ศ. ๒๔๐๘-๒๔๓๗ รูปที่ ๓ พระครูเกษตรสีลาจารย์ พ.ศ. ๒๔๓๘-๒๔๗๖ รูปที่ ๔ พระญาณวิเศษ การศึกษา มีโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรมและแผนกบาลี เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๗ นอกจากนี้ มีโรงเรียนราษฎร์ของวัด เปิดสอนวิชาสามัญศึกษา