วัดอุทัยทิศ
วัดอุทัยทิศ ตั้งอยู่เลขที่ ๑๘๖๑ บ้านนางใย ถนนนครสวรรค์ ตำบลตลาด อำเภอเมือง- มหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ ๑๕ ไร่ อาณาเขต ทิศเหนือประมาณ ๒ เส้น๑๗ วา จดถนนสาธารณะ ทิศใต้ประมาณ ๒ เส้น ๒๐ วา จดถนนสาธารณะ ทิศตะวันออกประมาณ ๔ เส้น ๒ วา ๑ ศอก จดถนนสาธารณะ ทิศตะวันตกประมาณ ๕ เส้น ๑๗ วา ๑ ศอก จดถนนสาธารณะ มีที่ธรณีสงฆ์จำนวน ๑ แปลง เนื้อที่ ๓๕๑ ตารางวา โฉนดที่ดิน เลขที่ ๗๗๘๐ อาคารเสนาสนะประกอบด้วยอุโบสถ กว้าง ๘ เมตร ยาว ๒๓.๕๐ เมตร เป็นอาคาร คอนกรีตก่ออิฐถือปูน ยืนมุขหน้า-หลัง มีลวดลายเหนือประตู หน้าต่าง สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๒ ศาลาการเปรียญ กว้าง ๑๘ เมตร ยาว ๓๖ เมตร เป็นอาคารคอนกรีต ทรงไทย สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๕ กุฏิสงฆ์ จำนวน ๑๐ หลัง เป็นอาคารไม้ ๒ หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ ๗ หลัง และตึก ๑ หลัง ศาลา อเนกประสงค์ กว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๓๐ เมตร เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้ ทรงปั้นหยา สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๕ และศาลาบำเพ็ญกุศล ๑ หลัง สร้างด้วยไม้ นอกจากนี้มีอาคารราชศีลโสภิต เป็นตึก ๒ ชั้น ทรงไทย ๔ มุข เป็นที่สำหรับเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม-บาลี กว้าง ๑๒ เมตร ยาว ๒๕ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๔
ปูชนียวัตถุมีพระพุทธชัยเดชาภิวัฒน์ พระประธานในอุโบสถ เป็นพระลงรักปิดทอง ปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง ๑.๓๐ เมตร สูง ๑.๗๐ เมตร คุณวิไล ภวภูตานนท์ ณ มหาสารคาม เกษคุปต์ และคณะเป็นผู้สร้างเมื่อวันที่ ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๑๓
พระยืน ปางประทานพร สูง ๒ เมตร ลงรักปิดทอง นายสด กูรมโลหิต สร้างเมื่อ พ.ศ.
พระยืน ปางห้ามญาติ สูง ๒ เมตร ลงรักปิดทอง ศิลปะสมัยอยุธยา พระราชศีลโสภิตนำมาให้ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๕
พระนั่ง ปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง ๘๐ เซนติเมตร สูง ๑.๒๐ เมตร พระราชศีลโสภิต นำมาให้ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๕
พระประธาน เป็นทองขัด ขนาดหน้าตักกว้าง ๑.๒๐ เมตร สูง ๑.๗๕ เมตร ปางมารวิชัย พร้อมพระสารีบุตร พระโมคคัลลานะ สูง ๑ เมตร นายกิมเช้ง นางจือกลื่น สินสวัสดิ์ พร้อมบุตร ถวาย เมื่อวันที่ ๑๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๑
พระประธาน ในอาคารราชศีลโสภิต ขนาดหน้าตักกว้าง ๑ เมตร สูง ๑.๒๐ เมตร พระนามว่า พระโลกนาถ คุณแม่ อุดร วรุณศรี ถวาย เมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๐
6๗๓
พระประธานในอุโบสถ หลังเก่า ขนาดหน้าตักกว้าง ๑ เมตร สูง ๑.๗๐ เมตร ปางมารวิชัย ก่ออิฐถือปูน สร้างสมัยหลวงพ่อพระครูโยดีอุทัยทิศ
พระเสียงทาย ขนาดหน้าตักกว้าง ๑๕ เซนติเมตร สูง ๔๘ เซนติเมตร เป็นพระแกะสลักจากหิน ปางนาคปรก นายสมพงษ์ ชัยอาสา ถวาย เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๖
ธรรมมาสน์ เป็นของเก่าอายุร่วมร้อยปี กว้าง ๑.๑๖ เมตร สูง ๔ เมตร ทางวัดร่วมกับชาวคุ้ม สร้างขึ้น พ.ศ. ๒๔๖๕
อนุสาวรีย์ บรรจุอัฐิพระเจริญราชเดช (ท้าวมหาชัย กวด) กว้างด้านละ ๑.๑๐ เมตร สูง ๓๒๐ เมตร และอนุสาวรีย์ บรรจุอัฐิ, นางเจริญราชเดช (ญาแม่ โช่นแดง) กว้างด้านละ ๕๐ เซนติเมตร สูง ๑.๕๐ เซนติเมตร
มณฑปพระประธานอุโบสถหลังเก่า ฐานกว้างด้านละ ๓ เมตร ยาว ๔ เมตร สูง ๑ เมตร องค์มณฑปกว้างด้านละ ๒๓๐ เมตร สูง ๗.๕๐ เมตร ทรงไทยมีช่อฟ้า ใบระกา หน้าปัน มีลายไทย ลงรักปิดทอง สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๑๒
พระพุทธเจดีย์ศรีเมือง ได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุประดิษฐานไว้บนยอดพระพุทธรูป ปูนปั้นอิริยาปถ ๔ ประดิษฐาน ชุ้มบททิศละ ๑ องค์ พระพุทธรูปปูนปั้น ประจำวัดเกิด ๗ ปาง ประดิษฐานไว้ ชุ้ม ชั้นสองรองลงมา ชั้นล่างมีพระพุทธบาทจำลอง และรูปพระบริษัท ๔ ประดิษฐาน อยู่ด้วย คุณวิไล ภวภูตานนท์ ณ มหาสารคาม เกษคุปต์ พร้อมคณะสร้างเมื่อวันที่ ๑๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๑๔
หลักพระธรรม ฐาน กว้างด้านละ ๔ เมตร สูง ๑ เมตร องค์หลักธรรมด้านละ ๑ เมตร สูง ๑๔ เมตร คุณวิไล เกษคุปต์ พร้อมคณะสร้าง เมื่อวันที่ ๑๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ แต่ละด้าน ล้วนจารึกธรรมในทางศาสนา
วัดอุทัยทิศ ตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๓๓๖ เดิมชื่อวัดสนามพิธี เพราะเป็นศูนย์กลาง ทำพิธีต่าง ๆ ทางศาสนา แต่ต่อมาชาวบ้านเรียกว่า วัดใต้นางใย ตามชื่อของหมู่บ้านและได้เปลี่ยนชื่อเป็น วัดอุทัยทิศ ตามชื่อท่านพระครูโยคีอุทัยทิศ
ในสมัย พระอาจารย์พิมพ์ (พระครูโยดีอุทัยทิศ) เป็นเจ้าอาวาส เป็นสมัยพระเจริญ ราชเดช (อุ่น ภาวภูตานนท์ ณ มหาสารคาม) เป็นเจ้าเมืองได้ตั้งโรงเรียนสอนหนังสือไทย มูลกัจจายน์ขึ้นที่วัดนี้ โดยมีพระอาจารย์ปืน พระอาจารย์สังวาลย์ ภวภูตานนท์ ณ มหาสารคาม และพระอาจารย์แก้ว วิชาธร เป็นครูสอนหนังสือไทย อาจารย์สีหา ซึ่งเป็นฆราวาส เป็นครูสอนมูลกัจจายน์ ท่านเจ้าเมืองได้ส่งบุตร ของท่าน คือ ท้าวหล้า กับ ท้าวฝั่น มาเรียนหนังสือที่วัดนี้
เนื่องด้วยวัดอุทัยทิศ เป็นวัดที่เจริญรุ่งเรืองทางด้านการศึกษาและมีถาวรวัตถุที่มั่นคงที่สุด ในสมัยนั้น พระเจริญราชเดช และอัญญาแม่ศรี จึงได้สร้างเจดีย์ บรรจุอัฐิ ของมารดา บิดา ของท่าน คือ พระเจริญราชเดช (ท้าวมหาชัย กวด) กับญาแม่ โซนแดง ไว้ที่วัดนี้ เพื่อเป็นที่สักการบูชาตลอด มาจนทุกวันนี้ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ ๒ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๘๔ เขตวิสุงคามสีมา
๖๗๔ กว้าง ๔๐ เมตร ยาว ๘๐ เมตร การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ ๑ พระหล้า รูปที่ ๒ พระเสาร์ รูปที่ ๓ พระครูโยคีอุทัยทิศ รูปที่ ๔ พระครูวินัยรัสฤดี พ.ศ. ๒๔๖๖-๒๔๙๓ รูปที่ ๕ พระราช ศีลโสภิต พ.ศ. ๒๔๙๔-๒๕๑๗ รูปที่ ๖ พระมหาพล ติกุขปญฺโญ ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๗ เป็นต้นมา การศึกษามีโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๔ โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๗ โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญ เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๔ และศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวันอาทิตย์ เปิดสอนเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๔