วัดถ้ำอภัยดำรงธรรม
วัดถ้ำอภัยดำรงธรรม ตั้งอยู่ที่บ้านท่าวัด ถนน ร.พ.ช. หมู่ที่ ๑ ตำบลปทุมวาปี อำเภอส่องดาว จังหวัดสกลนคร สังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุต ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ ๔๙ ไร่ ๒ งาน ๔๐ ตารางวา น.ส. ๔ เลขที่ ๑๐๖ อาณาเขต ทิศเหนือประมาณ ๘ เส้น จดที่ดินนายผ่าน แสงลี และนายบุญเลิศ บุญประชา ทิศใต้ประมาณ ๘ เส้น จดทางสาธารณประโยชน์ ทิศตะวันออกประมาณ ๗ เส้น ๑๐ วา จดทางสาธารณประโยชน์ ทิศตะวันตกประมาณ ๖ เส้น ๑๘ วา จดทางสาธารณประโยชน์ มีที่ธรณีสงฆ์จำนวน ๑ แปลง อาคารเสนาสนะประกอบด้วยศาลาการเปรียญ สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๖ หอสวดมนต์ สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๘ กุฏิสงฆ์ ๕๐ หลัง โรงครัว ๑๐ หลัง ห้องน้ำ ๗๕ ห้อง ปูชนียวัตถุมีพิพิธภัณฑ์อัฐบริชาร พระอุดมสังวรวิสุทธิเกร (พระอาจารย์วัน อูตตโม) พระมงคลมุจลินทร์ (คอนกรีตเสริมเหล็กปิดทองทั้งองค์) ๑ องค์ พระประธานทองสัมฤทธิ์ ๘ องค์ รูปเหมือน หลวงปู่มัน ปู่ขาว ปู่วัน ปู่คำ และพระสิวสี
วัดถ้ำอภัยดำรงธรรม ได้รับอนุญาตให้สร้างวัดเมื่อวันที่ ๒๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๒๖ กระทรวงศึกษาธิการประกาศตั้งวัดเมื่อวันที่ ๒๒ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒๘ โดยมี นายโฮมแสง เป็นผู้ขออนุญาตและถวายที่ดินให้สร้างวัด ตามประวัติ พระอาจารย์วัน อุตตโม ได้พาศิษยานุศิษย์อยู่จำพรรษา และ
ได้พัฒนาให้เป็นสถานที่บำเพ็ญธรรมแก่พระภิกษุสามเณรจากที่ต่างๆ เหตุที่ให้ชื่อว่า วัดถ้าอภัย-ดำรงธรรม เพราะสถานที่สร้างวัดเป็นป่ามีสัตว์อาศัยอยู่มาก เป็นที่ให้การอภัยแก่สัตว์ป่าและเป็นที่บำเพ็ญสมณธรรมของผู้รักความสงบ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ ๒๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๔ เขตวิสุงคามสีมากว้าง ๔๐ เมตร ยาว ๘๐ เมตร การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาส เท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ ๑ พระขาว อนาลโย รูปที่ ๒ พระวัน อุตตโม รูปที่ ๓ พระอธิการหลง นาถกโร ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๓ เป็นต้นมา