วัดอรัญญ์กาวาส
วัดอรัญญิกาวาส ตั้งอยู่เลขที่ 20 บ้านศรีสำราญ ถนนอุดรธานี-บ้านผือ หมู่ที่ 12 ตำบลบ้านผือ อำเภอบ้านผือ จังหวัดอุดรธานี สังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุต ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 41 ไร่ น.ส. 3 ก เลขที่ 2645 อาณาเขต ทิศเหนือประมาณ 363.50 เมตร จดที่ของนายสว่าง ทองทิพย์และนางประเพ็ญ ธรรมประเสริฐ ทิศใต้ประมาณ 38760 เมตร จดที่ของนางสมศรี ใจบุญและนางกุล ลายแก้ว ทิศตะวันออกประมาณ 14630 เมตร จดที่ของนายประเสริฐ บำรุงสุข ทิศตะวันตกประมาณ 269 เมตร จดทางสาธารณประโยชน์ อาคารเสนาสนะประกอบด้วยอุโบสถ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กทรงจตุรมุข หลังคาแฝดเรือนไทย ศาลาการเปรียญ เป็นเรือนไม้ครึ่งตึกครึ่งไม้ 2 ชั้นสร้าง พ.ศ. 2515 กุฏิสงฆ์ จำนวน 15 หลัง เป็นอาคารไม้ 9 หลัง ครึ่งตึกครึ่งไม้ 4 หลัง และตึก 2 หลัง ศาลาอเนกประสงค์ สร้างด้วยคอนกรีตชั้นเดียวสร้าง พ.ศ. 2525 และศาลาโรงครัว ปูชนียวัตถุมีพระพุทธรูปทองขัด สมาธิเพชรปางนาคปรก จำนวน 2 องค์ หน้าตักกว้าง 150 และ 100 เซนติเมตร สร้าง พ.ศ. 2526 พระพุทธรูปศิลา จำนวน 6 องค์ และพระอัครสาวก จำนวน 2 องค์
วัดอรัญญิกาวาส สร้างเมื่อ พ.ศ. 2470 ชาวบ้านเรียกว่าวัดทุ่งหล่ม เพราะมีทุ่งนาล้อมรอบ เป็นวัดที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือที่ตั้งอำเภอบ้านผือ เดิมเป็นวัดร้างโบราณ พระอาจารย์ขันธ์ ขนฺติธโร และคณะสงฆ์ 5 รูป ได้เดินธุดงค์มาพบสถานที่แห่งนี้เห็นว่าเหมาะแก่การเจริญสมณธรรม จึงจำพรรษาอยู่ ชาวบ้านได้มีจิตศรัทธาบูรณะและสร้างเป็นวัดขึ้น ตั้งชื่อว่าวัดอรัญญิกาวาสเพราะตั้งอยู่ในป่า หลังจากนั้นก็มีพระสงฆ์ฝ่ายวิปัสสนาธุระสายพระอาจารย์มั่น ภูริทัตตะมหาเถระ มาจำพรรษามิได้ขาด จนถึงปัจจุบัน ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2521 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร การบริหารและการปกครอง มีเจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ 1 พระขันธ์ ขนฺติธโร พ.ศ. 2470-2475 รูปที่ 2 พระครูธรรมธร (เขียน) พ.ศ. 280-290 รูปที่ 3 พระบุญมา จิตเปโม พ.ศ. 2490-2493 รูปที่ 4 พระขาว วราสโย พ.ศ. 2494-2503
รูปที่ ๕ พระสอ พนธุโล พ.ศ. ๒๕๐๔-๒๕๑๔ รูปที่ ๖ พระอุดรคณานุศาสน์ พ.ศ. ๒๕๕-๒๕๒๐ รูปที่ ๗ พระอธิการสันดร อุปสนุโต พ.ศ. ๒๕๒๑-๒๕๒๘ รูปที่ ๘ พระครูภาวนาจิตสุนทร ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๘ เป็นต้นมา การศึกษามีโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม เปิดสอน พ.ศ. ๒๕๗