วัดบ้านหลวย
วัดบ้านหลวย ตั้งอยู่เลขที่ ๒ บ้านหลวย หมู่ที่ ๒ ตำบลในเมือง อำเภอเมือง-ลำพูน จังหวัดลำพูน สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ ๗ ไร่ ๓ งาน ๕๕ ตารางวา ส.ค. ๑ เลขที่ ๒๗๔๗ อาณาเขต ทิศเหนือประมาณ ๑๔๘.๗๐ เมตร จดหมู่บ้าน ทิศใต้ประมาณ ๑๓๑.๕๐ เมตร จดถนนสาธารณะ ทิศตะวันออกประมาณ ๑๗๑.๘๐ เมตร จดถนนสาธารณะ ทิศตะวันตกประมาณ ๗๐.๒๐ เมตร จดถนนสาธารณะ อาคารเสนาสนะประกอบด้วย อุโบสถ วิหาร ศาลาการเปรียญ กุฏิสงฆ์ และโรงครัว
วัดบ้านหลวย สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๓๕๐ ตามประวัติ วัดแจ้งว่า สร้างขึ้นในสมัยพระ-เจ้าสรรพสิทธิ ผู้ครองเมืองหริกุญชัย ต่อมาได้เกิดซึกลสงคราม ประชาชนได้ทั้งถิ่นฐาน ไปจากหมู่บ้านบ่าแดงจีวร ทำให้หมู่บ้านร้าง พระภิกษุที่อยู่ในวัดป่าแดงจีวรจึงทอดทิ้งวัด ไปด้วย จึงกลายเป็นวัดร้าง ต่อมา พ.ศ. ๒๐๕ พระเจ้าเมืองแก้ว ได้มาสร้างเมืองขึ้นใหม่ ตรงซากนครหริภุญชัย ทรงตั้งนามว่าเมืองลำพูนชัย ได้ทรงปฏิสังขรณ์วัดต่าง ๆ หลาย แห่ง แต่การปฏิสังขรณ์ไปไม่ถึงวัดป่าแดงจีวร ล่วงมาถึง พ.ศ. ๒๓๔๕ พระยากาวิละ
เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ ให้พระยาอุปราช น้อยธรรม คุมกำลังขึ้นไปปราบปรามหัวเมือง ต่าง ๆ และได้กวาดต้อนเชลยศึกมายังนครพิงค์ พระยากาวิละได้ให้ชาวเมืองหลวย ไปตั้ง ภูมิลำเนาอยู่ ณ ตำบลบ่าแดงจีวร ชาวเมืองหลวยได้ช่วยกันหักร้างถางพง ได้พบซาก ของวัดป่าแดงจีวร จึงได้ช่วยกันปฏิบัติ สังขรณ์ขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๓๕๐ โดยเหตุ ที่ไม่มีผู้ใดทราบชื่อเดิมของหมู่บ้าน และวัดนั้นมาก่อน จึงตั้งชื่อหมู่บ้านนั้นว่าบ้านหลวย วัดจึงได้ใช้ชื่อตามหมู่บ้าน แต่นั้นมา ได้รับพระราชทานวิสงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. ๒๓๕๐ เขตวิสุงคามสีมา กว้าง ๑๔๒๐ เมตร ยาว ๒๕.๖๐ เมตร การบริหารและการปกครอง มี เจ้าอาวาสเท่าที่ทราบนาม คือ รูปที่ ๑ ครูบาตานะ พ.ศ. ๒๓๗๐-๒๔๐๐
รูปที่ ๒ ครูบาเดชะ พ.ศ. ๒๔๐-๒๔๒๗ รูปที่ ๓ ครูบามโน พ.ศ. ๒๔๗-๒๔๕๕ รูปที่ ๔ ครูบาคันธวงค์ พ.ศ. ๒๔๕๕-๒๔๘๖ รูปที่ ๕ พระอธิการเมือง ปญฺญาสาโร พ.ศ. ๒๔๘๖-๒๕๐๑ รูปที่ ๖ พระครูธรรมสารโสภิต ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๐๒ เป็นต้นมา