วัดดอนเมือง
สภาพฐานะและที่ตั้งวัด
วัดดอนเมือง เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่เลขที่ ๑ ถนน วิภาวดีรังสิต หมู่ที่ ๒ แขวงตลาดบางเขน เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร สังกัดคณะ สงฆ์มหานิกาย
อาณาเขต ทิศเหนือจดที่ดินเอกชน ทิศใต้จดที่ดินเอกชน เลขที่ ๑๑ ทิศตะวัน- ออกจดทางรถไฟสายเหนือ ทิศตะวันตกจดคลองเปรมประชากร
พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบสูงเรียกว่า ดอนอีเหยี่ยว ทางด้านหน้าวัดทางทิศตะวันออก เป็นที่ตั้งสนามบินของกองทัพอากาศ และมีถนนวิภาวดีรังสิตผ่านหน้าวัดทางด้านสนามบิน นี้ด้วย
ความเป็นมา
วัดดอนเมืองสร้างขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๓๘ โดยมีเศรษฐีผู้หนึ่งมีบรรดาศักดิ์ เป็นหมื่นอาจหาญ หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า เสมียนภู่ ได้อุทิศที่ดินให้เป็นที่สร้างวัด ชาว บ้านได้เกิดความเลื่อมใสในปฏิปทาของพระอาจารย์จ๊ะ (อาจารย์อ่อนก็เรียก) ซึ่งเป็นชาว มอญ จึงได้นิมนต์ให้อยู่ประจำและดำเนินการสร้างวัดขึ้น ต่อมาความเจริญของบ้านเมือง ได้ขยายตัวมากขึ้น ทำให้วัดเจริญรุ่งเรืองตามไปด้วย จนถึง พ.ศ. ๕๐ วัดดอนเมืองก็ได้ รับการยกย่องให้เป็นวัดพัฒนาตัวอย่างจากกรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ ทางวัด มิได้หยุดยั้งเท่านั้นยังคงทำการพัฒนาวัดสืบต่อไปตามลำดับ จนได้รับผลงาน และประกาศ- นียบัตร วัดพัฒนาตัวอย่างที่มีผลงานดีเด่น จากสมเด็จพระสังฆราชเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๕
วัดดอนเมือง ได้รับพระราชทานวิสงคามสีมาแล้วเมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๕๘ เขต วิสุงคามสึมา กว้าง ๔๐ เมตร ยาว ๖๐ เมตร และผูกพัทธสีมาในบีเดียวกัน วัดนี้เป็น วัดที่ประกอบพิธีทางศาสนาของข้าราชการในกองทัพอากาศและสร้างมาพร้อมกับกองทัพ
อากาศดอนเมือง พลอากาศเอกวรนาถ อภิจารี ผู้บัญชาการทหารอากาศจึงเสนอรายงาน ขอยกวัดราษฎร์ขึ้นเป็นพระอารามหลวง ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ยกวัดดอนเมือง เป็นพระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งแต่วันที่ ๑๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๓๒ เป็น ต้นไป กระทรวงศึกษาธิการประกาศ ลงวันที่ ๑๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๒
ทรัพย์สิน
มีที่ดินตั้งวัดโฉนดเลขที่ ๑๑๖๓ เนื้อที่ ๓๓ ไร่ ๓ งาน ๕๒ ตารางวา และที่ ธรณีสงฆ์ จำนวน ๒ แปลง เนื้อที่ ๖๕ ไร่ ๑ งาน ๗๒ ตารางวา อาคารเสนาสนะมี พระอุโบสถกว้าง ๔๐ เมตร ยาว ๖๐ เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๓ ทรงไทย วิหาร ศาลา การเปรียญทรงไทยประยุกต์คอนกรีตเสริมเหล็ก ๒ ชั้น สร้าง พ.ศ. ๒๕๑๖ กุฏิสงฆ์ จำนวน ๕ แถว ทรงไทย อาคารเรียนพระปริยัติธรรมจตุรมุข ๒ ชั้น ชั้นบนใช้เป็นหอ สวดมนต์ สร้าง พ.ศ. ๒๕๑๑ ห้องสมุดแบบ ๓ มุขสร้าง พ.ศ. ๒๕๑๓ อาคารอาคันตุกะ สงฆ์ หอระฆัง หอกลอง ศาลาบำเพ็ญกุศลจำนวน ๓ หลัง และมาปนสถาน
ปูชนียวัตถุมี พระประธานในพระอุโบสถ ปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง ๕๕ นิ้ว ซึ่งสมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระนครสวรรค์วรพินิจ ประทานเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๑ พระพุทธรูป ปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง ๕๒ นิ้ว จีนเนี้ยวจางวางถวายเมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๙ รอยพระ พุทธบาทจำลองพระบรมรูปหล่อจำลอง รัชกาลที่ ๘ ได้รับพระราชทานเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๘
การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์
วัดดอนเมือง ได้จัดให้มีการสอนพระปริยัติธรรมทั้งแผนกธรรมและบาลี เริ่มมา ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๗๗ และจัดกิจกรรมพิเศษในวันธรรมสวนะและวันสำคัญทางศาสนา คือ วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันสงกรานต์ สารทไทย วันอาสาฬหบูชา เฉพาะในเทศกาล เข้าพรรษามีพระธรรมเทศนา เช้า-บ่าย บ้าเพ็ญจิตภาวนา กลางคืนมีปาฐกถาธรรมทุก วันพระ อบรมนักเรียนในโรงเรียนบริเวณใกล้เคียงสถานที่ราชการโดยเฉพาะกองทัพ อากาศ โรงพยาบาลธัญญารักษ์ อุปสมบทหมู่ของกองทัพอากาศทุกปี อบรมธรรมะแก่ ข้าราชการและผู้ต้องขังเรือนจำและผู้ติดยาเสพติด นอกจากนั้นทางวัดช่วยเหลือนักเรียน ยากจน โดยให้ทุนการศึกษานักเรียนทั้งชั้นประถมและชั้นมัธยม ใช้ศาลาการเปรียญเป็น ที่ทำบุญและสถานที่สอบนักธรรมสนามหลวง พระนวกะ ให้ความอนุเคราะห์แก่ศพผู้ ยากจนและจัดให้มีห้องสมุดสำหรับพระภิกษุสามเณรและประชาชนทั่วไปด้วย
การบริหารและการปกครอง
ทางวัดจัดระเบียบการปกครองภายในวัด โดยจัดให้มีผู้ช่วยเจ้าอาวาสดูแลพระเณร ศิษย์วัด ให้อยู่ในระเบียบวินัย กฎมหาเถรสมาคม กติกาสงฆ์ การทำวัตร เช้า-เย็น มิได้ขาด
เจ้าอาวาสมี ๘ รูป คือ รูปที่ พระอาจารย์จะ พ.ศ. ๒๔๓๘-๒๔๔๕ รูปที่ ๒ พระอาจารย์โปร่ง พ.ศ. ๒๔๔๕-๒๔๔๗ รูปที่ ๓ พระอาจารย์อยู่ พ.ศ. ๒๔๔๗-๒๔๕๑ รูปที่ ๔ อาจารย์ยวง พ.ศ. ๒๔๕๐-๒๔๕๖ รูปที่ ๕ พระครูพรพุทธสโร พ.ศ. ๒๔๕๖-๒๔๘๔ รูปที่ ๖ พระครูปลัดจรูญ โสวณนิโก พ.ศ. ๒๔๘๔-๒๔๘๖ รูปที่ ๗ พระครูสมุห์เชื้อ สารมณโท พ.ศ. ๒๔๘๖-๒๔๙๔ รูปที่ ๘ พระครูวิสุตธรรมรส (แคล้ว) อายุ ๖๔ พรรษา ๔๓ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส เจ้าคณะแขวงตลาดบางเขน เขต ๒