วัดไพรสณฑ์ศักดาราม
วัดไพรสณฑ์ศักดาราม เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่เลขที่ ๘๑ ถนนพิทักษ์ ซอยปริบัติธรรม ตำบลหล่มสัก อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๑๒ ไร่ ๓ งาน ๓๕ ตารางวา ตามโฉนดเลขที่ ๒๒๑ อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับที่ดินของนางวรรณทอง ไชยสุวรรณ ทิศใต้ติดต่อกับซอยปริบัติธรรม ทิศตะวันออกติดต่อกับถนนพิทักษ์ และแม่น้ำแควบาสัก ทิศตะวันตกติดต่อกับหมู่บ้านชาวหล่มสัก และถนนวจีสัตยารักษ์ และมีที่ดินสงฆ์ ๑ แปลง เนื้อที่ ๑ ไร่ ๕ งาน ๓ ตารางวา ตามโฉนดที่ดินเลขที่ ๒๒๑ หน้า ๒๑
พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบและลาดเอียงไปทางทิศตะวันตก อาคารเสนาสนะต่าง ๆ มิ พระอุโบสถหลังใหม่กว้าง ๑๕ เมตร ยาว ๒๑ เมตร สร้าง พ.ศ. ๒๕๐๔ พระวิหารกว้าง ๔ เมตร ยาว ๘ เมตร ศาลาการเปรียญ (ศาลากิมฮวย วัฒนศักดิ์) สร้าง พ.ศ. ๕๒๓ กุฎิสงฆ์ จำนวน ๒๐ หลัง นอกจากนี้มีอาคารเรียนพระปริยัติธรรม ๒ หลัง ห้องสมุดแน่งน้อย หอสวดมนต์ อาคารที่ทำการเจ้าคณะจังหวัด สภาบริหารคณะสงฆ์จังหวัด ศาลาธรรมสังเวช และฌาปนสถาน ปู่ชนิวัตถุนอกจากพระพุทธรูป พระประธาน ซึ่งมีขนาดและปางต่าง ๆ แล้ว ยังมีอนุสาวรีย์ ของอดีตเจ้าอาวาสรูปที่ ๑ และที่ ๒
วัดไพรสณฑ์ศักดาราม เดิมมีนามว่า "วัดป่า" สร้างขึ้นเป็นวัดนับตั้งแต่ประมาณ พ.ศ. ๒๓๘๒ สถานที่สร้างวัดเป็นไร่ฝ้ายตาสี โดยมีพระสุริยวงศาชนสงครามรามภักดีวิริยกรพาหะ (คง) เจ้าเมืองหล่มสัก คนแรกเป็นผู้สร้างขึ้นเป็นวัดคู่เมือง เพื่อใช้เป็นที่ถือน้ำพิพัฒน์สัตยา สมัยที่ยังเป็นจังหวัดหล่มสัก
ต่อมาวัดป่าได้เปลี่ยนนามเป็น "วัดอรัญญวาส" บางแห่งเขียนเป็น "วัดอรัญวาศรี" ในสมัยของเจ้าอาวาสรูปที่ ๒ พระครูหลักคำภู่ ครั้นถึงสมัยของเจ้าอาวาสรูปที่ ๑๖ ได้เปลี่ยนเป็น "วัดป่าหล่มสัก" ประมาณ พ.ศ. ๒๔๘๔ ต่อมาถึง พ.ศ. ๒๕๕๐ จึงได้เปลี่ยนนามอีกครั้งหนึ่งเป็นครั้งสุดท้ายมีนามว่า "วัดไพรสณฑ์ศักดาราม" พ.ศ. ๒๕๖๕ และใช้มาจนตราบเท่าทุก
วัดไพรสณฑ์ศักดาราม ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลังวันที่ ๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๐๔
เขตวิสุงคามสีมากว้าง ๘๐ เมตร ยาว ๘๐ เมตร ได้ผูกพัทธสีมาวันที่ ๒ เมษายน พ.ศ. ๒๕๐๘ มีพระภิกษุอยู่จำพรรษาประมาณ ๔๐ รูป สามเณรกว่า ๑๐๐ รูป เนื่องจากเป็น สำนักเรียนพระปริยัติธรรมทั้งแผนกธรรมและบาลีที่เจริญรุ่งเรืองมากวัดหนึ่ง ประกอบกับเป็นวัดที่มีเกียรติและความสำคัญคู่เมืองหล่มสักมาแต่เดิม จึงได้รับการสถาปนาเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ นับตั้งแต่วันที่ ๓๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๒ ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการลงวันที่ ๒๘ กันยายน พ.ศ. ๒๕๒๒
เจ้าอาวาสมี รูป คือ รูปที่ ๑ พระครูหลักคำบุดเพ็ง รูปที่ ๒ พระครูหลักคำภู่ รูปที่ ๓ พระครูโคตร รูปที่ ๔ พระอาจารย์กวย รูปที่ ๕ พระสำเร็จคัมกีวะ รูปที่ ๖ พระสำเร็จบุญเฮือง รูปที่ ๗ พระสำเร็จบุญมา รูปที่ ๘ พระอาจารย์วัง รูปที่ ๙ พระอาจารย์ม้า รูปที่ ๑๐ พระอธิการวัน รูปที่ ๑๑ หัวพ่อนาเหนือ รูปที่ ๑๒ หลวงพ่อขาบรรทม (กวย) รูปที่ ๑๓ พระครูกา รูปที่ ๑๔ พระอาจารย์ถั่ว ซิติปัญโญ รูปที่ ๑๕ พระปลัดแดง รูปที่ ๑๖ เจ้าอธิการบัง ชวนปัญโญ รูปที่ ๑๗ พระอธิการบุญ รูปที่ ๑๘ พระมหาไพบูลย์ ชินปัญโญ ป.ธ. * รูปที่ ๑๙ พระวิรญาณมุนี้ (ไพฑูรย์ อคุคธมฺโม ป.ธ. ๓ น.ธ. เอก.) ดำรงตำแหน่ง วันที่ ๑๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๕ เป็นต้นมา.