วัดนครชุม

วัดนครชุม ตั้งอยู่เลขที่ ๑๔๖ บ้านเมืองเก่า หมู่ที่ ๓ ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตร สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๓๔ ไร่ ๑ งาน ๕๖ ตารางวา อาณาเขต ทิศเหนือยาว ๑๖๘ วา ติดต่อกับถนน ทิศใต้ยาว ๑๗๔ วา ติดต่อกับที่ดินของชาวบ้าน ทิศตะวันออกยาว ๗๘ วา ติดต่อกับที่ดินของชาวบ้าน ทิศตะวันตกยาว ๗๔ วา ติดต่อกับลำน้ำน่านเก่า หนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์เก็บรักษาที่กรมศิลปากร

พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบ อาคารเสนาสนะต่าง ๆ คือ อุโบสถกว้าง ๘ เมตร ยาว ๑๖ เมตร สร้างประมาณ พ.ศ. ๑๖๐๑ เป็นอุโบสถโบราณ ศาลาการเปรียญกว้าง ๒๗ เมตร ยาว ๔๐ เมตร ทรงไทย

หอสวดมนต์กว้าง ๗ เมตร ยาว ๑๔ เมตร

ออกมุข ๒ ชั้น สร้าง พ.ศ. ๒๕๗

กุฎิสงฆ์ จำนวน ๕ หลัง ขนาดต่าง ๆ กัน

วัดนครชุม ชาวบ้านเรียกว่า "วัดใหญ่" เป็นวัดสร้างมาแต่โบราณสมัยพระเจ้ากาญจนกุมาร ซึ่งครองราชย์ต่อจากพระราชบิดาพระยาโคตรบอง ทรงย้ายเมืองจากนครไชยบวรมาตั้งที่บ้านสระหลวง และโปรดให้สร้างวัดนครชุมไว้ในตัวเมือง ราว พ.ศ. ๑๒๐๑ สร้างอุโบสถขึ้นหลังหนึ่งทรงโบราณ ซึ่งต่อมาใช้เป็นที่ประกอบพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยาก่อนออกศึกของพระพิจิตรและนักรบของเจ้าเมืองพิจิตร มีปูชนียวัตถุ โบราณวัตถุ คือ พระพุทธรูป หลวงพ่อพัทธ์ หลวงพ่อเพชร หรือชาวบ้านเรียก หลวงนันท์ เป็นพระคู่บ้านคู่เมืองพิจิตรมาแต่โบราณ แต่เป็นองค์จำลอง ส่วนองค์จริงอัญเชิญไปประดิษฐานที่อุโบสถวัดท่าหลวง มีวิหารโบราณ และกุฎิหลังหนึ่งกว้าง ๖ เมตร ยาว ๘ เมตร ตามคำโบราณกล่าวว่าเป็นที่ประทับพักพระอริยาบถของเจ้าเมืองพิจิตร มีสอนปริบัติธรรมแผนกธรรมด้วยนับตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๔ เป็นต้นมา

เจ้าอาวาสปกครองวัดหลายรูปไม่อาจกำหนดได้ ที่ปรากฏชื่อมีพระครูศรีรารักษ์ (ข้ม) พ.ศ. ๒๔๑๘-๒๔๔๒ พระอาจารย์มละ (เบี้ยว) ทองใบ พ.ศ. ๒๔๗๔-๒๔๙๑ พระครูพิพิธธรรมศาสตร์ (ทองดี คงเกษม) พ.ศ. ๒๔๕-๒๕๒๔ และพระไข่ ยุตุติโก ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสสืบต่อมา มีพระภิกษุจำพรรษา ๑๓ รูป.