วัดไลย์

วัดไลย์ ตั้งอยู่เลขที่ ๑ บ้านท้ายไลย์ หมู่ที่ _

ตำบลเขาสมอคอน อำเภอท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ ๓ ไร่ ๑ งาน ๘๐ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๗๓๓๔ อาณาเขต ทิศเหนือยาว ๑๒๐ วา ติดต่อกับที่ดินของเอกชน ทิศใต้ยาว ๑๐๐ วา ติดต่อกับที่ดินของเอกชน ทิศตะวันออกยาว ๑๒๐ วา ติดต่อกับทางหลวงสายบางงา- ท่าโขลง ทิศตะวันตกยาว ๑๓๐ วา ติดต่อกับคลองเจ้าท้าว มีที่ธรณีสงฆ์ ๑๐ แปลง เนื้อที่ ๒๐๔ ไร่ ๔๔ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๕๔, ๕๔๕, ๓๐๑, ๖๒, ๓๕๔๓, ๓๗๕, ๓๕๐๗, ๔๒๑๐, ๓๐๖ อยู่ท้องที่ตำบลเขาสมอคอน ๒ แปลง ตำบลโคกสลุด ๑ แปลง ตำบลบางขาม ๕ แปลง ตำบลบ้านชี ๒ แปลง

พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบสูงอยู่ริมคลองเจ้าท้าว และมีถนนหลวงเป็นทางคมนาคมติดต่อ กับวัดได้สะดวก อาคารเสนาสนะต่าง ๆ ใหม่ อุโบสถกว้าง ๘ เมตร ยาว ๑๘ เมตร โครงสร้าง ก่ออิฐถือปูน วิหารเก้าห้อง กว้าง ๑๓ เมตร ยาว ๒ เมตร ก่ออิฐถือปูนมีภาพปูนบั้นที่ฝาผนัง เรื่องทศชาติและปฐมสมโพธิ ศาลาการเปรียญกว้าง ๕ เมตร ยาว ๔๐.๕๐ เมตร สร้าง พ.ศ. ๒๕๒๕ เป็นอาคารตรีมุขคอนกรีต และมีอาคารไม้อีก ๒ หลัง หอสวดมนต์กว้าง ๑๒ เมตร ยาว ๑๕ เมตร สร้าง พ.ศ. ๒๔๖ เป็นอาคารไม้ กุฎิสงฆ์ จำนวน ๘ หลัง เป็นอาคารไม้และ คอนกรีต นอกจากนี้มีวิหารเล็กอาคารพิพิธภัณฑ์ มณฑปแบบจตุรมุขยอดเจดีย์ ศาลาราย ๓ หลัง หอระมังแบบจตุรมุข ห้องสมุดประชาชน ศาลาบำเพ็ญกุศล ๒ หลัง และฌาปนสถาน สำหรับ ปูชนิยวัตถุ พระประธานในอุโบสถ พระพุทธรูปปางสมาธิในวิหารเก้าห้องศิลปสมัยสุโขทัย ขนาดพระเพลากว้าง ๓.๘๐ เมตร พระศรีอาริย์ประดิษฐานอยู่ในมณฑป นอกจากนี้ มีพระปรางค์ เจดีย์ ปูชนียวัตถุและโบราณวัตถุต่าง ๆ เป็นจำนวนมาก

วัดไลย์ สร้างขึ้นเป็นวัดมาตั้งแต่สมัยสุโขทัยประมาณ พ.ศ. ๑๘๐๐ ที่วัดนี้มีรูปหล่อ เรียก "

พระศรีอารย์" ประชาชนเคารพนับถือมาก มีลายปูนั้นที่หน้าบันและผนังวิหารเก้าห้อง เป็นเรื่องทศชาติและปฐมสมโพธิ สร้างในรัชสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ต่อมาวิหารดังกล่าว ถูกไฟไหม้

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า ฯ โปรดให้ทำการบูรณะขึ้นใหม่ วัดไลย์นับ เข้าเป็นวัดชนิดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาแล้วนับตั้งแต่ประมาณ พ.ศ. ๑๐๐ ซึ่งกำหนด

เวลาดังกล่าวนี้ได้ระบุประมาณไว้เพื่อความสมบูรณ์แห่งวัด มิใช่กำหนดที่แน่นอน สำหรับ พระภิกษุอยู่จำพรรษาบีละ๑๕ รูป ทางวัดได้เปิดสอนพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๔๖๖ ม. โรงเรียน ประถมศึกษาของทางราชการตั้งอยู่ นอกจากนี้ทางวัดยังจัดให้มีห้องสมุดและพิพิธภัณฑ์อีกด้วย

เจ้าอาวาสมี ๗ รูป คือ รูปที่ ๑ หลวงพ่อชื่น รูปที่ ๒ หลวงพ่อบุญ รูปที่ ๓ หลวงพ่อพลบ รูปที่ ๔ หลวงพ่อสุ่น พ.ศ. ๒๔๕๐-๒๔๗๒ รูปที่ ๕ พระครูสุพุทธิสุนทร พ.ศ. ๒๔๗๒-๒๔๔๓ รูปที่ พระครูสุจิตธรรมธัช พ.ศ. ๒๘๘๓-๕๒๑ รูปที่ ๘ พระครู สงวน จิตปุญฺโญ ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๒๑ เป็นต้นมา.