วัดย่านอ่างทอง
วัดย่านอ่างทอง ตั้งอยู่ที่บ้านย่านอ่างทอง หมู่ที่ 6 ตำบลบ้านใหญ่ อำเภอผักไห่ ติดต่อกับที่ดินของเอกชน ทิศตะวันออกติดต่อกับที่ดินของนายพลอย ทิศตะวันตกติดต่อกับแม่น้ำน้อย มีที่ธรณีสงฆ์ • แปลง เนื้อที่ 58 ไร่ 3 งาน 28 ตารางวา โฉนดเลขที่ 10100, 10187, 10188, 1018, 8635, 8636
พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบลุ่มอยู่ริมแม่น้ำน้อย ซึ่งเพราะบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวตั้งแต่รัชกาลที่ ๓-๖ ได้โดยเสด็จทางชลมารคผ่านมาทางนี้ อาคารเสนาสนะต่าง ๆ มีอุโบสถกว้าง ๔.๙ เมตร ยาว ๑๗.๖๐ เมตร สร้างชิ้นในสมัยรัชกาลที่ ๓ เป็นแบบหอพระนาคในวัดพระแก้ว หน้าบันเป็นรูปเทพยิ่ง ฝาผนังเขียนภาพจิตรกรรม บานประตูและหน้าต่างเป็นรูปเทพและยักษ์ ศาลาการเปรียญกว้าง ๑๔ เมตร ยาว ๒๗ เมตร สร้างในสมัยรัชกาลที่ ๓ หน้าบันเป็นรูปเทวดานั่งถือพระบรรก์ หอสวดมนต์กว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๑๗.๖๐ เมตร สร้าง พ.ศ. ๒๕๒๕ กุฎิสงฆ์ จำนวน ๒ หลัง นอกจากนี้ยังมีวิหาร ศาลาท่าน้ำ และมาพนสถาน สำหรับปู่ชนียวัตถุมิ พระประธานในอุโบสถ พระเพลากว้าง ๑.๖ เมตร สูง ๒๒๐ เซนติเมตร นอกจากนี้มีพระพุทธรูปอื่น ๆ อีก จำนวน ๑๗ องค์ ในพิพิธภัณฑ์กุฎิใหญ่มีพระพุทธรูปปางต่าง ๆ ล้วนเป็นของเก่า จำนวน ๕๕ องค์ โบราณวัตถุมีธรรมาสน์ เดิมเป็นพระแท่นว่าราชการของวังหน้า บุษบกสมัยพระธรรมไตรโลก (น่วม) ตู้พระไตรบีรต สำหรับเจดีย์มี ๔ องค์ ล้อมรอบวิหาร และมีภาพจิตรกรรมที่อุโบสถและวิหารด้วย สิ่งสำคัญของวัดที่กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนโบราณวัตถุสถาน ไว้ก็คืออุโบสถและมณฑปยอดปรางค์
วัดย่านอ่างทอง สร้างขึ้นเป็นวัดนับตั้งแต่เมื่อใดนั้น ไม่มีหลักฐานแน่ชัด แต่ได้มีการปรับปรุงพัฒนาขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๓ ถึงถือเอาประมาณ พ.ศ. ๒๓๖๗ เป็นปีตั้งวัด เดิมสมัยที่พระธรรมไตรโลก (น่วม) เป็นเจ้าอาวาส ได้ไปเยี่ยมสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ วัดโมลิโลก หรือวัดท้ายตลาด กรุงเทพมหานคร ซึ่งมีความสนิทสนมคุ้นเคยกับรัชกาลที่ ๓ และเจ้านายวังหน้าได้ขอร้องให้ช่วยก่อสร้างปรับปรุงวัดให้ด้วย ปรากฏว่าเจ้านายวังหน้าได้ส่งช่างหลวงมาทำการก่อสร้างให้เป็นที่เรียบร้อย ในการนี้ได้รือเอาตำหนักหลายหลังมาสร้างเป็นกุฎิสงฆ์ พระพุทธรูป และโบราณวัตถุต่าง ๆ เป็นจำนวนมากได้รับพระราชทานมาไว้ เมื่อสร้างวัดเสร็จเรียบร้อยได้ทำสมโภชฉลอง เจ้านายเป็นจำนวนมากได้เสด็จมาร่วมงาน รัชกาลที่ ๔ เมื่อครั้งยังผนวชอยู่ได้มาเทศน์ในงานฉลองนี้ด้วย พร้อมกับการฉลองก็ได้ใช้นามว่า "วัดจุฬาโลก" ให้สอดคล้องกับวัดของสหาย คือ "วัดโมลิโลก" ต่อมาจะด้วยเหตุผลใดไม่ทราบ นามวัดได้เปลี่ยนมาเป็น "วัดย่านอ่างทอง" นับว่าเป็นวัดที่ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาแล้วนับตั้งแต่ประมาณ พ.ศ. ๒๓๗๐ เกี่ยวกับการศึกษาทางวัดได้เริ่มสอนพระปริยัติธรรมตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๗๗ เป็นต้นมา นอกจากนี้ได้ให้สถานที่วัดเนื้อที่ประมาณ ๔ ไร่ เป็นที่ก่อสร้างอาคารเรียนของโรงเรียนประถมศึกษาอีกด้วย
เจ้าอาวาสมี ๗ รูป คือ รูปที่ ๑ พระธรรมไตรโลก (น่วม) รูปที่ ๒ พระอธิการนาค รูปที่ ๓ พระอธิการเรือง รูปที่ ๔ พระอธิการพริ้ง รูปที่ ๕ พระอธิการครุฑ รูปที่ ๖ พระอธิการเปลือง พ.ศ. ๒๔๗๑ เป็นต้นมา รูปที่ ๘ พระอธิการเสงี่ยม สุธมฺโม ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๗ เป็นต้นมา
วัดย่านอ่างทอง มีพระภิกษุจำพรรษา ๙ รูป สามเณร ๒ รูป ศิษย์วัด ๘ คน.