วัดตันตยาภิรม
สภาพฐานะและที่ตั้งวัด วัดตันตยาภิรม เป็นพระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่เลขที่ ๑๕๖ ในเขตเทศบาล ถนนท่ากลางหรือถนนหลวงสายตรัง-สิเกา ตำบลทับเที่ยง อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย อาณาเขต ทิศเหนือยาว ๔ เส้น ๒ วา ติดต่อกับคลองห้วยยาง ทิศใต้ยาว ๔ เส้น ๒ วา ติดต่อกับถนนหลวงสายตรัง-สิเกา ทิศตะวันออกยาว ๒ เส้น ๕ วา ติดต่อกับถนนน้ำยุด ทิศตะวันตกยาว ๒ เส้น ส วา ติดต่อกับที่ทำการประปาตรัง ลักษณะพื้นที่ตั้งวัดเป็นที่เนินลาด ริมเนินควน เอียงลาดจากทิศใต้ไปทางทิศเหนือ ปัจจุบันได้พัฒนาปรับพื้นที่ให้เสมอกันเป็นที่ราบเรียบ
ความเป็นมา วัดตันตยาภิรม สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๐ ในรัชกาลที่ เดิมมีนามว่า "วัดต้นสะตอ" ได้เปลี่ยนแปลงเป็นชื่อ "วัดตันตยากินม" เมื่อ พ.ศ. ๒๔๘๑ โดยพระธรรมวโรคม (เซ่ง ปัจจุบัน ต่อมาหลวงสมานสมักจีนนิกร ต้นสกุล "สมานกุล" และแม่หนูเกตุ ได้บริจาคที่ดิน
สมานกุล" และแม่หนูเกตุ ได้บริจาคที่ดิน ถวายให้เป็นที่สร้างวัด วัดนี้จึงเป็นที่บำเพ็ญกุศลบุญกิริยาของประชาชนชาวไทย-จีน บ้านบางรัก อำเภอบางรัก เมืองตรัง สืบมา เมื่อทางราชการได้ย้ายที่ตั้งตัวจังหวัดจากอำเภอกันตัง มาตั้งที่ อำเภอบางรัก ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นทับเที่ยงหรืออำเภอเมืองตรังในปัจจุบัน ตั้งแต่ พ.ศ. ๔๖๑ ได้ถือเอาวัดนี้เป็นสถานที่กระทำพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยา จนถึง พ.ศ. ๒๔๗๖ หลังการเปลี่ยน- แปลงการปกครอง วัดนี้ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๒๖ เมษายน พ.ศ. ๒๔๖๓ เขตวิสุงคามสืบ กว้าง ๒ เส้น ยาว ๓ เส้น ผูกพัทธสีมาครั้งแรก พ.ศ. ๒๔๗๒ ครั้งหลังเมื่อวันที่ ๑๐ พฤษภาคม
ฉ.่ พ.ศ. ๒๕๒๓
ในงานพิธียกช่อฟ้าพระอุโบสถหลังใหม่เมื่อวันที่ ๑๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๑๗ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ และสมเด็จพระเทพ- รัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จมาทรงประกอบพิธีดังกล่าว พร้อมกับได้พระราชทาน พระปรมาภิไชยย่อ "ภปร" ไว้ที่หน้าบันพระอุโบสถหลังใหม่ด้วย ครั้นถึง พ.ศ. ๒๕๒๘ ก็ทรง พระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ยกวัดตันตยาภิรมขึ้นเป็นพระอารามหลวง ชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งแต่ วันที่ ๒๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๒ เป็นต้นมา ประกาศ ณ วันที่ ๓๐ มีนาคม ๒๕๕๘
ทรัพย์สิน
วัดตันตยาภิรม มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ 8 ไร่ ๗๒.๔ ตารางวา ตามโฉนดเลขที่ ๒๘๘ มีที่ ธรณ์สงฆ์ ๑ แปลง ซึ่งใช้เป็นที่ตั้งโรงเรียนประถมศึกษาเทศบาลเมืองตรัง เนื้อที่ ๘ ไร่ ๔ วา ตาม น.ส. เล่ม • หน้า ๕ และหน้า ๘๗ นอกจากนี้มีภาวรวัตถุและปูชนียวัตถุต่าง ๆ ดังนี้
พระอุโบสถ ขนาดกว้าง ๖ เมตร ยาว ๒๔ เมตร เริ่มสร้าง พ.ศ. ๒๕๑๕ เสร็จ พ.ศ. ๒๕๒๒ เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ฟื้นหินอ่อน หลังคา ๓๑๑ มุงกระเบื้องดินเผา หน้าบันซุ้ม ประตูหน้าต่าง ลายกนกปูนปั้นสีทอง บานประตูหน้าต่างแกะสลักไม้เป็นรูปตัวละครสำคัญใน เรื่องรามเกียรติ์ในลวดลายกนก
หน้าบันด้านหน้าเป็นรูปพระพรหมารงหงส์ เหนือขึ้นไป ประดิษฐานพระปรมาภิไธยย่อ "ภปร" ภายในประดิษฐานพระพุทธมงคลโสภณโฆษิต พระเพลา กว้าง 8 นิ้ว ปางมารวิชัย แบบสุโขทัยตอนปลาย หล่อด้วยทองเหลืองลงรักบีดทอง พระโมคคัลลาน์ และพระสารีบุตร ประดิษฐานซ้าย--ขวา หล่อเมื่อวันที่ ๒๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๑๘ นายอุทัย กาญจนโฆษิต พร้อมพุทธบริษัทบริจาคทรัพย์สร้าง
พระวิหารฉลองสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ ๒๐๐ บี อยู่ทางทิศใต้ของพระอุโบสถ ขนาด กว้าง 6 เมตร ยาว ๑๐ เมตร เดิมเป็นพระอุโบสถหลังเก่า ซึ่งรื้อสร้างใหม่เพื่อครอบพระพุทธรูป ประธานเก่าจำนวน องค์ แบบศรีวิชัย เป็นพระพุทธรูปปั้นทาทอง ซึ่งชาวไทยพุทธ-จีน เคารพนับถือกันมาก ผนังภายในพระวิหาร เขียนภาพสีน้ำ ภาพเหตุการณ์วันสำคัญทาง พระพุทธศาสนา
ศาลาการเปรียญ กว้าง ๑๖ เมตร ยาว ๓๔ เมตร สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก หลังคา มุงกระเบื้องลูกฟูกลอนเล็ก
กุฎิสงฆ์ ๑๘ หลัง เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ๘ หลัง เป็นอาคารไม้ ๐ หลัง
มาปนสถาน ศาลาบำเพ็ญกุศล เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก นอกจากนี้มีโรงฉัน และหอระฆัง
การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์
วัดตันตยาภิรม สนับสนุนส่งเสริมการศึกษาทั้งทางคดีโลก คดีธรรม สำหรับการศึกษา พระปริยัติธรรมได้ส่งเสริมให้พระภิกษุสามเณรศึกษาให้สำเร็จจนสุดความสามารถ เมื่อ พ.ศ. ๔ ได้สั่งสำนักเรียนบาลี จนถึง พ.ศ. ๒๕ ได้ย้ายไปตั้งที่วัดกะพังสุรินทร์ ด้านการศึกษาของชาติ ได้ให้โรงเรียนระดับประถมศึกษาตั้งในที่วัด และยังให้จัดตั้งโรงเรียนผู้ใหญ่สำหรับฆราวาสแห่ง แรกในจังหวัดตรัง เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๔
นอกจากให้การศึกษาพระปริยัติธรรมโดยปกติแล้ว ในพรรษายังได้อบรมพระนวกะและ อบรมนักเรียนในด้านศีลธรรม จริยธรรม ระเบียบประเพณีเป็นประจำเดือนละครั้ง ทั้งยังจัดให้มี ห้องสมุด ให้ทุนการศึกษาแก่นักเรียนชั้นประถม มัธยม และนักเรียนพระปริยัติธรรมทั้งสอง แผนกที่เรียนดีทุกปี มีทุนของมูลนิธิราชสารโสภณ ช่วยเหลือสงเคราะห์ผู้ประสบอัคคภัย วาตภัย และอุทกภัยอีกด้วย
การบริหารและการปกครอง
วัดตันตยาภิรม จัดการบริหารและการปกครองด้วยความเมตตาสามัคคีธรรม มีกติกาสงฆ์ ของวัด เพื่อให้พระภิกษุสามเณรได้ยึดถือปฏิบัติให้เกิดความเรียบร้อย มีรองเจ้าอาวาส ผู้ช่วย เจ้าอาวาสรับภาระและแบ่งเบาการธุระของเจ้าอาวาส
ลำดับเจ้าอาวาสเท่าที่สืบค้นได้มีดังนี้ คือ
๑. เจ้าอธิการขาว (หลวงพ่อขาว)
๒. พระปลัดแสง
๓. เจ้าอธิการข้า
๔. พระวิมล รักษาการ
๕. พระราชสารโสภณ (ช้วน ปุณณเถร-เม่งบุตร) ดำรงตำแหน่งตั้งแต่ พ.ศ. ๒๐
เป็นต้นมา
วัดตันตยาภิรม มีพระภิกษุอยู่จำพรรษาแต่ละปีไม่น้อยกว่า ๒๐ รูปขึ้นไป สามเณร ๑๐ รูป
อุโบสถวัดท่าเรือ
อุโบสถวัดกะพังสุริน
ศาลาการเปรียญ วัดแก้วโกรวราราม กระบี่
กุฎิสงฆ์วัดไตรมารคสถิต พังงา
อุโบสถวัดนิคมสโมสร พังงา