วัดรัชฎาธิฐาน

สภาพฐานะและที่ตั้งวัด วัดรัชฎาธิฐาน เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดราชวรวิหาร ตั้งอยู่เลขที่ 62 แขวง คลองชักพระ เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อคลองบางพรม และวัดกาญจนสิงหาสน์

(ทอง) ทิศใต้ และทิศตะวันตกติดต่อูเล็กล้อมรอบ ทิศตะวันออกติดต่อกำแพงและถนน ลักษณะพื้นที่โดยทั่วไป มีคลองและคูล้อมรอบวัดเป็นส่วนใหญ่

ความเป็นมา วัดรัชฎาธิฐาน เดิมชื่อ "วัดเงิน" ตามนามผู้สร้างคือ "เจ้าขรัวเงิน" พระภัสดาของ สมเด็จเจ้าฟ้าหญิงกรมพระศรีสุดารักษ์ (แก้ว) พระพี่นางเธอองค์ที่ ๒ ในรัชกาลที่ ๑ ต่อมา วัดชำรุดทรุดโทรมมาก กรมสมเด็จพระอมรินทรามาตย์ พระบรมราชินีในรัชกาลที่ ๑ ได้ทรง บูรณะใหม่ทั้งอาราม และทรงสถาปนายกเป็นพระอารามหลวง ครั้นในรัชกาลที่ ๒ ได้มีพระราช พิธีผูกพัทธสีมา เมื่อ พ.ศ. ๒๓๒๒ ในเนื้อที่กว้าง ๑๙.๑๐ เมตร ยาว ๒๑.๑๐ เมตร ในสมัย รัชกาลที่ ๔ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้บูรณะวัด และโปรดพระราชทานนามใหม่ว่า "วัดรัชฎาธิฐาน" เมื่อ พ.ศ. ๒๔๐๖ ต่อมารัชกาลที่ ๕ ได้ทรงให้บูรณะปฏิสังขรณ์เสนาสนะและ ถาวรวัตถุอีกหลายอย่าง และได้มีการบูรณะปฏิสังขรณ์ในรัชกาลต่อ ๆ มาจนถึงรัชกาลปัจจุบัน

ทรัพย์สิน ที่ดินที่ตั้งวัด มี ๒๕ ไร่ ๓ งาน ๔ ตารางวา และยังมีที่ธรณีสงฆ์ ๑ แปลง ในเนื้อที่ ๑ ไร่ ๔ งาน ๔ ตารางวา ที่แขวงบางพรม เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร และยังมีปูชนียวัตถ สถาน ถาวรวัตถุต่าง ๆ เช่น

พระอุโบสถ ลักษณะเป็นศิลปะแบบจีน ไม่มีช่อฟ้า ใบระกา หน้าบันก่ออิฐถือปูน กว้าง ๑๕.๑๐ เมตร ยาว ๒๑.๑๐ เมตร มีกำแพงแก้วล้อมรอบ พระประธานในพระอุโบสถ เป็น พระพุทธรูปปางมารวิชัย หล่อด้วยโลหะ หน้าตักกว้าง ๐.๐๐ เมตร สูง ๒๕๐ เมตร สร้างใน สมัยรัชกาลที่ • นอกจากนี้ ก็มีพระพุทธรูปทรงเครื่อง ปางห้ามสมุทร และพระอัครสาวก ประดิษฐานอยู่ด้านหน้าพระประธาน รวม ๗ องค์

พระวิหาร ก่ออิฐถือปูนทั้งหลัง กว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๒๖ เมตร ปัจจุบันทรุดโทรมมาก กรมศิลปากรขึ้นบัญชีทะเบียนตาม พ.ร.บ. ควบคุมโบราณสถานแห่งชาติแล้ว และยังมีวิหารเล็ก ทรงไทย ชั้นเดียว ก่ออิฐถือปูน สำหรับประดิษฐานรูปเหมือนอดีตเจ้าอาวาส และรอบพระวิหาร องค์ใหญ่ มีพระเจดีย์ล้อมรอบอยู่ 6 องค์

พระแท่นศิลา ลักษณะคล้ายโต๊ะหมู่บูชา พระแท่นนี้เป็นที่ประทับและทรงโปรยทาน ของรัชกาลที่ ๔-๕ ประดิษฐานอยู่ด้านหน้าวัดและหน้าวิหาร

หอไตร ทรงไทย ปลูกรวมกันอยู่ในสระน้ำกลางวัด เป็นที่เก็บพระไตรปิฎก สันนิษฐาน ว่า สร้างในสมัยรัชกาลที่ ๒ ปัจจุบันทรุดโทรมมาก เจ้าอาวาสองค์ปัจจุบัน ได้ทำการซ่อมแซม บูรณะใหม่ให้ดีขึ้น

เสาหินกลม สูง ๓.๗๐ เมตร เส้นผ่าศูนย์กลาง ๘๐ ซม. จำนวน ต้น ตั้งอยู่หน้าพระ อุโบสถ ดูเหมือนเทียนตั้งบูชา L เล่ม

นอกจากนี้ก็มี หอสวดมนต์เรือนไม้ หอระมัง ศาลาท่าน้ำ ๓ หลัง กุฏิ ฯลฯ ซึ่ง บางอย่างก็ชำรุดทรุดโทรมมากแล้วไม่สามารถบูรณะใหม่ได้ บางอย่างก็บูรณะใหม่ทั้งหลัง แล้วแต่ กาลเวลาที่ล่วงสืบมา

การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์

วัดรัชฎาธิฐานมี ห้องสมุดสำหรับประชาชน สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๖

ทรงไทยครึ่งตึก ครึ่งไม้ ชั้นล่างเป็นห้องสมุดประชาชน ชั้นบนเป็นที่พำนักผู้ช่วยเจ้าอาวาส และมีโรงเรียน ประỳชัติธรรม สร้าง พ.ศ. ๒๕๒๒ ทรงไทยแบบทันสมัยครึ่งตึกครึ่งไม้เช่นกัน ปัจจุบันมีนักเรียน บาลีจำนวน ๒๘ รูป และนักธรรม ๑๒ รูป ซึ่งบางรูปเรียนทั้งบาลีและนักธรรม

นอกจากนี้ มีโรงเรียนเทศบาล ซึ่งตั้งอยู่ด้านทิศตะวันตกของวัด

เปิดสอนตั้งแต่ชั้น 3 ปัจจุบันมีนักเรียนประมาณ ๓๐๐ คน

การบริหารและการปกครอง เจ้าอาวาสรูปปัจจุบันชื่อ พระสรภาณโกศล (สมบูรณ์ จันทรานี)

ลำดับเจ้าอาวาส ตั้งแต่ปแรกจนถึงปัจจุบัน มีดังนี้ ๑. พระวิสุทธิสังวรเถร (เสม) ๒. พระวินัยกิจดาริเรศ (ภู่) ครองวัดต่อจากเจ้าอาวาสองค์แรกจนถึง พ.ศ. ๔๓๒ ๓. พระวินัยกิจการีเถร (ปั้น) พ.ศ. ๔๓๒ - ๒๔๖ ๔. พระครูภาวนาภิรมย์ (ซุ่ม) พ.ศ. ๒๔๗๒ ๕. พระครูภาวนาภิรมย์ (พลอย) พ.ศ. ๔๗๓ - ๒๔๘๘ ๖. พระครูภาวนาภิรมย์ (สาย) พ.ศ. ๒๔๘ - ๕๐๓ ๗. พระสรภาณโกศล (สมบูรณ์ จันทรานี) พ.ศ. ๒๕๐๔ - ถึงปัจจุบัน วัดรัชฎาธิฐาน มีพระภิกษุจำนวน ๓๐ รูป และสามเณรจำนวน ๘ รูป ในปี พ.ศ. ๒๕๒๔