วัดโยธานิมิต
สภาพฐานะและที่ตั้งวัด
วัดโยธานิมิต เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่เลขที่ ๘ ตำบลวังกระแจะ อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด
อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อที่ดินที่มีการครอบครองและทางสาธารณประโยชน์ ทิศใต้ติดต่อคลองบางพระและถนนสายตราด-ปากคลอง ทิศตะวันออกติดต่อที่ดินที่มีการครอบครองและถนนสายตราด-ปากคลอง ทิศตะวันตกติดต่อที่ดินที่มีการครอบครองและคลองบางพระ
ลักษณะพื้นที่โดยทั่วไปเป็นที่ราบเรียบ น้ำไม่ท่วม เพราะมีระบบระบายน้ำลงคลองบางพระได้สะดวก เป็นวัดพัฒนาตัวอย่างของจังหวัดตราดวัดหนึ่ง
ความเป็นมา
วัดนี้ชาวบ้านนิยมเรียกกันว่า "วัดโบสถ์" เพราะมีโบสถ์เป็นศิลปะแบบอยุธยา ตั้งอยู่ใน ตัวเมืองตราด สร้างเมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๕๑ ในรัชสมัยรัชกาลที่ ๓ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ซึ่งรัชกาลที่ ๓ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้เจ้าพระยาพระคลังซึ่งต่อมาได้เป็นสมเด็จเจ้า พระยาบรมมหาประมุข วงศ์ ต้นสกุลบุนนาค คุมทัพเรือทำสงครามกับเขมรระหว่างพักกองทัพอยู่นั้น ได้พร้อมใจกันสร้างวัดขึ้นวัดหนึ่งในนามว่า "วัดโยธานิมิต" เพื่อเป็นเครื่องระลึกถึงการที่ เคยร่วมรบร่วมกิน ร่วมนอนด้วยกันมา ต่อมาประมาณ พ.ศ. ๒๕๐๕ ในรัชกาลที่ ๘ โปรดให้จัด การปฏิสังขรณ์ขึ้นใหม่ และโปรดให้ใช้นามเดิม ภายหลังทางคณะสงฆ์เริ่มทำทะเบียนวัดจึงเปลี่ยนมา ใช้ชื่อว่า "วัดโบสถ์" และได้รับพระราชทานวิสงคามสีมาเมื่อวันที่ ๒๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๑๒ ต่อมาเมื่อวันที่ ๒๓ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๕ คณะสงฆ์พร้อมด้วยข้าราชการ พ่อค้า ประชาชน ได้ร่วมกันจัดงานผูกพัทธสีมาอุโบสถที่สร้างขึ้นใหม่ พร้อมนี้ได้เปลี่ยนนามวัดเป็น "วัดโยธานิมิต" ดังเดิม และยกระดับเป็นพระอารามหลวงเมื่อวันที่ ๑๗ เมษายน พ.ศ. ๕๒๓
ทรัพย์สิน วัดโยธานิมิตตั้งอยู่บนเนื้อที่ ๒๑ ไร่ ๒ งาน ๑๘ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๔๑๓ ปูชนียวัตถุและถาวรวัตถุที่สำคัญมีดังนี้ พระอุโบสถ หลังเดิมเป็นศิลปะแบบอยุธยาปัจจุบันชำรุดทรุดโทรมมากแล้ว จึงได้สร้าง ขึ้นใหม่เป็นคอนกรีตผสมไม้ ส่วนพระอุโบสถหลังเดิมปัจจุบันเรียกกันว่า "วิหารโยธานิมิต" นอกจากนี้ก็มี ศาลาการเปรียญ กุฏิ หอระฆัง เมรุ เป็นต้น
การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์ ปัจจุบันวัดโยธานิมิตมีโรงเรียนสำหรับสอนเด็กก่อนเกณฑ์ ๑ หลัง เพื่อเป็นที่สำคัญให้ ความรู้ในการที่เข้าศึกษาในโรงเรียนของรัฐบาลต่อไป และมีสำนักเรียนธรรมและบาลีสำหรับพระ สงฆ์ภายในวัด คือ โรงเรียนปริยัติธรรม แห่ง ปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๕๒๔) มีนักเรียนบาลีจำนวน ๒๗ รูป และนักเรียนธรรมจำนวน ๔๔ รูป
การบริหารและการปกครอง การจัดการปกครองภายในวัดเป็นไปตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ กฎและระเบียบของ มหาเถรสมาคม ซึ่งปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๕๒๔) เจ้าอาวาสที่ครองวัดมีตำแหน่งการปกครองคณะสงฆ์ เป็นเจ้าคณะอำเภอเมืองตราดชื่อว่า พระครูวิบูลคณานุรักษ์ (สง่า สกุโก) โดยเริ่มครองวัด โยธานิมิต ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๕ จนถึงปัจจุบัน ปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๕๔) มีพระภิกษุจำพรรษาจำนวน 6 รูป สามเณรจำนวน ๑๓ รูป และชีจำนวน ๓ คน