วัดเจริญสุขาราม

สภาพฐานะและที่ตั้งวัด วัดเจริญสุขาราม เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ตั้งอยู่เลขที่ ๕๒ หมู่ที่ ตำบลบางนกแขวก อำเภอบางคนที จังหวัดสมุทรสงคราม อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับที่ดินของเอกชน ทิศใต้ติดต่อกับคลองดำเนินสะดวกและ ประตูน้ำบางนกแขวก ทิศตะวันออกติดต่อกับโรงเรียนวัดเจริญสุขาราม ระดับประถมศึกษา ทิศตะวันตกติดต่อกับโรงเรียนบางคนที "เมธีชุณหะวันวิทยาลัย" ลักษณะพื้นที่วัดเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า บริเวณที่ตั้งวัดเป็นที่ราบต่ำ น้ำท่วมถึงเป็นบางปี

ความเป็นมา วัดนี้เป็นวัดโบราณไม่มีหลักฐานปรากฏว่าสร้างเมื่อไร และกลายสภาพเป็นวัดร้างอยู่นาน จนถึง พ.ศ. ๒๘๒๖ ทายกทายิกาในท้องถิ่นจึงร่วมกันบูรณะปฏิสังขรณ์ขึ้นใหม่และเรียกชื่อวัดนี้ว่า "วัดกลางคลอง" บ้าง "วัดต้นชมพู่" บ้าง และเมื่อมีการสร้างประตูน้ำบางนกแขวก เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑ ขาวบ้านก็เรียกชื่อวัดนี้ว่า "วัดประตูน้ำบางนกแขวก" ต่อมาพระอธิการอาจ ซึ่งชาวบ้านเรียกว่า "หลวงพ่อตามืด"

เพราะจักบุเสียทั้งสองข้าง เป็นเจ้าอาวาสได้ขอนุญาตเปลี่ยนและตั้งชื่อวัดใหม่ว่า "วัดเจริญสุขาราม" และได้รับอนุมัติจาก ทางราชการและคณะสงฆ์สมัยนั้น แต่หลักฐานได้สูญหายไปแล้ว การบูรณะปฏิสังขรณ์วัดนี้ จนเป็นวัดที่มีหลักฐานมั่นคงและเจริญรุ่งเรืองต่อมานั้น เริ่ม มาจากสมัยที่ "พระอธิการอาจ" เป็นเจ้าอาวาส

และเมื่อพระเทพสังวรวิมล (เจียง วณฺณสโร) เป็นเจ้าอาวาสรูปต่อมาได้ดำเนินการบูรณะปฏิสังขรณ์และก่อสร้างสิ่งต่าง ๆ ให้เจริญมั่นคงยิ่งขึ้น แต่เนื่องจากวัดได้รับความกระทบกระเทือนจากภัยทางอากาศเมื่อวันที่ ๑๘ เมษายน ๒๔๘๘ ระหว่าง สงครามโลกครั้งที่ ๒ ทำให้ถาวรวัตถุและสิ่งก่อสร้างต่าง ๆ ชำรุดเสียหายมาก

ดังนั้น พระเทพสังวรวิมลจึงได้จัดการวางแผนผังของวัดขึ้นใหม่ ได้รื้อถอนเสนาสนะ ออกไปแล้วจัดสร้างขึ้นใหม่ให้มั่นคงถาวรและสวยงาม พยายามรักษาศิลปกรรมและประณีตศิลป์ ไว้ได้เป็นอย่างดี

วัดนี้ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๑ กันยายน ๒๔๓๑ เนื้อที่กว้าง ๘๐ เมตร ยาว ๑๒๐ เมตร แต่ได้ประกอบพิธีผูกพัทธสีมาพระอุโบสถที่สร้างใหม่เมื่อวันที่ ๑ มีนาคม ๒๔๕

ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ยกขึ้นเป็นพระอารามหลวงตั้งแต่วันที่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๐

ทรัพย์สิน

ที่ดินสำหรับตั้งวัดมีทั้งสั้น ๑ ไร่ งาน ๓๘ ตารางวา และที่ธรณีสงฆ์ ๒ แปลง แปลงที่ ๑ อยู่ใกล้กับวัดมีเนื้อที่ ๘ ไร่ ๓ งาน ส่วนแปลงที่ ๒ อยู่ที่ตำบลคุ้งกระถิน อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี มีเนื้อที่ ๑๓ ไร่ ๒ งาน ๖๐ ตารางวา

ปูชนียสถานและถาวรวัตถุของวัดได้แก่

พระอุโบสถ สร้างเมื่อวันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๔๑๗ และเสร็จเรียบร้อยเมื่อ พ.ศ. ๒๗ อำนวยการสร้างโดยพระเทพสังวรวิมล สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก ลักษณะทรงไทยขนาดกว้าง ๑๕ เมตร ยาว ๒๗ เมตร สูง ๓ เมตร เป็นที่ประดิษฐานพระประธานพระพุทธรูปปางมารวิชัย สร้างด้วยศิลาแลง มีขนาดหน้าตักกว้าง ศอก ๑๑ นิ้ว ๑ กระเบียด สูง < ศอก ๓ นิ้ว เป็น ปูชนียวัตถุที่สำคัญยิ่งของวัด ชาวบ้านเรียกง่าย ๆ ด้วยความเคารพบูชาอย่างสูงว่า "หลวงพ่อโต่"

พระวิหารอดุรมุข สร้างเมื่อวันที่ ๒๙ กันยายน ๒๙๒๑ พระเทพสังวรวิมล เป็นผู้ริเริ่ม ก่อสร้างกว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๒๐ เมตร สูง ๓๑ เมตร

พระเจดีย์ใหญ่ด้านหลังพระวิหาร สร้างเป็นอนุสาวรีย์บรรจุหีบศพพระเทพสังวรวิมล (เจียง วณฺณสโร)

นอกจากนี้ ยังมีศาลาการเปรียญ หอระบังกับหอกลาง ศาลาท่าน้ำ ๓ หลัง หอพระพุทธ ปฏิมากร ตำหนักสมเด็จพระสังฆราช กุฎิ ๑๒ หลัง และอื่น ๆ อีกมาก

การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์ โรงเรียนปริยัติธรรม "ตึกแสงกระแสรัตน์" สร้างด้วยคอนกรีตเสริมเหล็ก กว้าง 00 เมตร ยาว 20 เมตร สร้างเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2478 ถึงวันที่ 17 สิงหาคม 248 เป็นสำนักเรียนของพระภิกษุสามเณร ปัจจุบันมีนักเรียนนักธรรม 15 รูป ด้านสาธารณสงเคราะห์อื่น ๆ ที่ทางวัดจัดในที่ดินของวัดคือให้สร้างโรงเรียนรัฐบาล ทั้งระดับประถมและมัธยม และเคยให้เป็นสถานที่เบิกสอนโรงเรียนฝึกหัดครู ระดับครูประชาบาล (ปบ.) ประโยคครู ว. (ครูประกาศนี้ยบัตรจังหวัด) และประโยคครูมูล (ครู ป.) มาแล้วหลายปี ต่อมาทางราชการได้ยุบเลิกแล้วย้ายไปตั้งเป็นวิทยาลัยครูที่จังหวัดเพชรบุรี

ทางวัดจัดให้มี "ห้องสมุดนิเทศสมุทรคุณ" สำหรับเป็นแหล่งค้นคว้าหาความรู้ และให้ที่ธรณีสงฆ์เป็นที่สร้าง "อนามัย ชั้น" นอกจากนี้ยังมีเมรุเผาศพ และถังเก็บน้ำฝนสำหรับใช้ดื่มภายในวัดและประชาชนภายนอกทั่วไปด้วย

การบริหารและการปกครอง

เจ้าอาวาสวัดเจริญสุขาราม เท่าที่ปรากฏหลักฐานคือ

  1. พระอธิการอาจ เป็นเจ้าอาวาสตั้งแต่ พ.ศ. 2426-454

  2. พระเทพสังวรวิมล (เจียง วณฺณสโร) เป็นเจ้าอาวาสตั้งแต่วันที่ 5 พฤษภาคม 2454 ถึงวันที่ 2 มีนาคม 514

  3. พระครูประจิตสุตญาณ (รู้ โซโต) เป็นเจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน ครองวัดตั้งแต่ พ.ศ. 2516 เป็นต้นมา

ในปี พ.ศ. 2524 มีจำนวนพระภิกษุจำพรรษา 24 รูป สามเณร 1 รูป และชีอีก 10 คน