วัดมัชฌิมาวาส
สภาพฐานะและที่ตั้งวัด วัดมัชฌิมาวาส เป็นพระอารามหลวงขั้นตรี ชนิดสามัญ ตั้งอยู่เลขที่ ๒๒๒ ตำบล ร่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา อาณาเขต ทิศเหนือติดต่อกับโรงเรียนสงเคราะห์ประชา ทิศใต้ติดต่อกับวัดโพธิ์ปฐม- มาวาส ทิศตะวันออกติดต่อกับถนนรามวิถี (วิทยาลัยพยาบาล) ทิศตะวันตกติดต่อกับถนน ไทรบุรี ลักษณะพื้นที่โดยทั่วไป วัดตั้งอยู่กลางใจเมือง
ซึ่งเป็นย่านชุมชนเป็นสถานที่อยู่ใน หมายกำหนดการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย, (ท.ท.ท.)
ความเป็นมา วัดนี้เดิมชื่อ "วัดยายศรีจันทร์" ตั้งตามชื่อผู้สร้างในสมัยอยุธยาตอนปลาย ต่อมามีชื่อว่า "วัดกลาง" และพระเจ้าน้องยาเธอกรมหมื่นวชิรญาณวโรรส ผู้ทรงบัญชาการคณะสงฆ์เสด็จ เมืองสงขลา พ.ศ. ๒๔๓๑ ทรงเปลี่ยนชื่อใหม่ว่า "วัดมัชฌิมาวาส" รัชกาลที่ ๗ ทรงโปรดเกล้า ยกขึ้นเป็นพระอารามหลวงเมื่อวันที่ ๑๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๖๐ การบูรณะปฏิสังขรณ์เริ่มขึ้นตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ ๑ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ โดยเจ้าพระยา อินทคีรี (บุญหุ้ย) ผู้สำเร็จราชการเมืองสงขลาได้สร้างพระอุโบสถและศาลาการเปรียญขึ้นให้ ต่อมาในช่วงรัชกาลที่ ๓-๕ ได้มีการปรับปรุงวัดเป็นการใหญ่สร้างถาวรวัตถุ ปูชนียวัตถุมากมาย และได้มีการบูรณะก่อสร้างเรื่อยมาจวบจนปัจจุบันนี้
ทรัพย์สิน เนื้อที่ตั้งวัดมีทั้งสิ้น ๑๑ ไร่ ๗๕ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๑๓๓ ที่บริเวณสงขลา ๓ แปลง ซึ่งอยู่ที่ตำบลบ่อยาง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลาทั้งสิ้น โดยแปลงที่ ๑ มีเนื้อที่
• ไร่ ๒ งาน ๒๖ ตารางวา โฉนดเลขที่ ๑๔๓๖ แปลงที่ ๒ มีเนื้อที่ ๘๓ ตารางวา และแปลง ที่ ๓ มีเนื้อที่ ๕๐ ตารางวา ปูชนียวัตถุ และถาวรวัตถุที่สำคัญของวัดมีดังนี้ พระอุโบสถ ไม่มีหลักฐานยืนยันที่แน่นอนอาศัยศักราชเขียนรูปภาพบนฝาผนังพระ- อุโบสถ จารึกว่า เมื่อ จ.ศ. ๑๒๒๕ หรือ พ.ศ. ๒๕๐ ผู้สร้างคือ เจ้าพระยาวิเชียงคีรี (บุญหุ้ย) โครงสร้างแบบก่ออิฐถือปูน ทรงไทยประยุกต์ มีภาพวิจิตรบนฝังนังตอนบนสามารถมองเห็นภาพ คนธรรพ์คั่นด้วยลายสินเชาว์ เป็นที่น่าสนใจอย่างมาก พระวิหาร ไม่มีหลักฐานปรากฏชัดเช่นกัน สันนิษฐานว่าสร้างโดยพระยาวิเชียงคีรี (บุญหุ้ย) สร้างเสร็จ พ.ศ. ๒๐๖ ก่ออิฐถือปูน (ขาวน้ำผึ้ง) รูปทรงแบบทรงจั่ว
ศาลาการเปรียญ โครงสร้างด้วยอิฐปูน รูปทรงแบบศิลปกรรมไทยประยุกต์ ทรงจั่ว ปัจจุบันเป็นสถานที่ตั้งภัทรศีพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จังหวัดสงขลา มีผู้สนใจเข้าชมเป็นประจำ
พระประธานในพระอุโบสถ บั้นเป็นหุ่นจากประเทศไทยส่งไปแกะสลักหินอ่อนประเทศ จีน สร้างเมื่อใดไม่ปรากฏหลักฐาน เป็นพระพุทธรูปปางสมาธิ
นอกจากนี้ก็มีศาลาอเนกประสงค์ ศาลาร่มโพธ์ ศาลาฤาษี กุฏิสงฆ์ เป็นต้น
การศึกษาและการสาธารณสงเคราะห์
วัดมัชฌิมาวาสนี้มีโรงเรียนปริบัติธรรม • แห่ง ผู้บริจาคเงินในการก่อสร้าง คือ นางสมบูรณ์ บันทรามาศ ผู้ก่อสร้างฝ่ายบรรพชิตคือ พระครูนิพิฐสมาจาร ปัจจุบัน (พ.ศ. ๒๕๒๔) มีนักเรียนบาลีจำนวน & รูป และนักธรรมจำนวน ๒๓ รูป
การบริหารและการปกครอง
เจ้าอาวาสรูปปัจจุบันชื่อ พระราชศีลสังวร (ช่วง อตุลเวที)
ลำดับเจ้าอาวาสเท่าที่ปรากฏมีหลักฐานดังนี้คือ
๑. พระครูรัตนโมลิ (รักษ์) ๒. พระปลัดทอง ๓. พระครูรัตนโมลิ (มาศ) ๔. พระครูรัตนโมลิ (มั่ง) ๕. พระภัทรธรรมธาดา ๖. พระครูวิสุทธิโมลิ (จันทร์ทอง) ๗. พระรัตนธัชมุนิ (จู อิสุสรณาโณ) ๘. พระครูศาสนภารพินิจ (พลับ) ๙. พระเทพวิสุทธิคุณ (เลี่ยม อัลโน) ๒๐. พระราชศีลสังวร (ช่วง อตุลเวที) พ.ศ. ๒๔๘๔ ปัจจุบัน (พ.ศ. ๕๔) มีพระภิกขุจำพรรษาจำนวนรวมจำนวน ๗ รูป