การศึกษาประสิทธิภาพของน้ำมันหอมระเหยจากใบสาบแมว (Eupatirium adenophorum) ในการกำจัดยุงลาย Aedes aegypti

ชื่อผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
  • นัทธี สุรีย์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
  • ภควรรณ หนองขุ่นสาร

  • ประสาท กิตตะคุปต์

สถาบันการศึกษาที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

นักศึกษาระดับปริญญาตรีปีที่ 1 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ระดับการศึกษา

โครงงานในระดับการศึกษาปริญญาโทขึ้นไป

หมวดวิชา

โครงงานในสาขาวิชาเคมี

วันที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

01 มกราคม 2541

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

น้ำมันหอมระเหยที่ได้จากการกลั่นจากใบสาบแมวด้วยไอน้ำ เมื่อนำมาทดสอบผลต่อลูกน้ำยุง และยุงตัวเต็มวัย พบว่า สารที่ออกฤทธิ์นั้นอยู่ในน้ำมันหอมระเหยที่กลั่นได้จริง และมีประสิทธิภาพสูงสุดในการฆ่าลูกน้ำยุง โดยมีค่า ![LC_{50} = 62.2 ppm](/latexrender/pictures/13c/13c28fc830b635c501a6532d08c6462b.gif) และ ![LC_{96} = 150.9 ppm](/latexrender/pictures/13c/bfe/bfeb1a34b06dd49c2080d43f17f2c6bb.gif) ทั้งยังสามารถป้องกันการกัดของยุงตัวเต็มวัยได้นานถึง 4 ชั่วโมง เมื่อทำการทดสอบการฆ่ายุงตัวเต็มวัยโดยใช้วิธีทดสอบความไวของยุงลายต่อน้ำมันหอมระเหย พบวา น้ำมันหอมระเหยไม่สามารถฆ่ายุงลายตัวเต็มวัยได้ 100% แต่ก็ทำให้ยุงที่ไม่ตายอ่อนเพลียจนไม่สามารถบินได้ในช่วงเวลาที่ทำการทดสอบเช่นกัน เมื่อทำการศึกษาในด้านความเป็นพิษต่อยีน โดยใช้กระบวนการ Ames’ test พบว่า น้ำมันหอมระเหยจากใบสาบแมวไม่ทำให้แบคทีเรีย Salmonella thyphimurium สายพันธุ์ TA98 และ TA100 เกิดการกลายพันธุ์ได้อย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05 column="" chromatography="" 5="" img="" src="/latexrender/pictures/13c/bfe/c92/c92fb5fd49ca615005adf134bf4ab67b.gif" title="{}^1H NMR spectroscopy" alt="{}^1H NMR spectroscopy" align="absmiddle" data mce src="/latexrender/pictures/13c/bfe/c92/c92fb5fd49ca615005adf134bf4ab67b.gif"> แล้ว พบว่าสารส่วนที่ 2 มีประสิทธิภาพในการฆ่าลูกน้ำยุงลายสูงที่สุด ส่วนในด้านการป้องกันยุงกัดนั้น พบว่าสารส่วนที่ 2, 3, 4 และ 5 มีประสิทธิภาพใกล้เคียงกัน และไม่แตกต่างจากน้ำมันหอมระเหยก่อนแยกอย่างมีนัยสำคัญ จึงนับได้ว่าน้ำมันระเหยจากใบสาบแมวมีประสิทธิภาพในการฆ่าลูกน้ำยุงลาย และป้องกันการกัดของยุงลาย Aedes aegypti ในระดับสูง ทั้งยังมีความปลอดภัยต่อสมดุลของระบบนิเวศในระดับหนึ่ง ซึ่งเหมาะสมต่อการนำมาพิจารณาเพื่อประยุกต์ใช้ต่อไป