คำนำ

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติในฐานะหน่วยงานหลักในการจัดทำแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ตระหนักถึงปัญหาจากการพัฒนาในช่วงที่ผ่านมา จึงได้อัญเชิญ "ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงได้พระราชทานเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตแก่พสกนิกรชาวไทย ซึ่งเน้นการพัฒนาที่ยึดมั่นในทางสายกลาง ความพอเพียง ความมีเหตุมีผลในการดำเนินชีวิต และการสร้างภูมิคุ้มกันในตัว ควบคู่ไปกับการเสริมสร้างความรู้คู่กับคุณธรรม มาใช้เป็นปรัชญานำทางในแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ ๙

เพื่อให้ทุกฝ่ายเกิดความเข้าใจร่วมกันในหลักปรัชญาฯ สำนักงานฯ จึงได้ร่วมกับสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ จัดทำ "โครงการพัฒนากรอบแนวคิดทางทฤษฎีเศรษฐศาสตร์ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง" เพื่อใช้เป็นตัวอย่างในการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องอย่างเป็นระบบเกี่ยวกับปรัชญาฯ ตลอดจนเพื่อเผยแพร่หลักปรัชญาฯ และกรอบแนวคิดทางทฤษฎีดังกล่าวไปยังหน่วยงานต่างๆ และผู้ที่สนใจทั้งภายในและภายนอกประเทศต่อไป

ภายใต้โครงการดังกล่าว คณะทำงานของโครงการได้จัดทำวรรณกรรมปริทัศน์และฐานข้อมูลเกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง โดยแบ่งการดำเนินการออกเป็น ๒ ส่วน คือ ส่วนแรก สรุปเนื้อหาที่สำคัญของผลงานวรรณกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้องและนำเสนอโดยนักคิด นักวิชาการ และนักปฏิบัติ ซึ่งผลงานในส่วนนี้ได้ปรากฏในหนังสือเล่มนี้ และส่วนที่สอง คณะทำงานฯ ได้จัดส่งแบบสำรวจข้อมูลการศึกษาวิจัยที่เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียงไปยังสถานศึกษาและมหาวิทยาลัยต่างๆ เพื่อรวบรวมผลงานวิจัยที่สถาบันการศึกษาต่างๆ ดำเนินการหรือรับผิดชอบอยู่ ซึ่งผลงานในส่วนที่สองนี้ปรากฏในซีดีรอมที่แนบมาท้ายหนังสือเล่มนี้

วรรณกรรมปริทัศน์ที่ปรากฏในหนังสือเล่มนี้ เป็นการสรุปผลงานวรรณกรรมปริทัศน์ที่เกี่ยวข้องกับหลักปรัชญาฯ ในช่วงระหว่างปี ๒๕๓๐-๒๕๔๕ โดยแบ่งประเภทวรรณกรรมออกเป็น ๖ หมวดใหญ่ ๆ ดังนี้ (๑) กรอบแนวคิดทฤษฎีของเศรษฐกิจพอเพียง (๒) การบริหารเศรษฐกิจส่วนรวมในระดับต่าง ๆ (๓) การบริหารเศรษฐกิจรายสาขา (๔) การเมือง การบริหาร และการปกครอง (๕) การบริหารจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม และ (๖) วิถีชีวิตและชุมชน นอกจากนี้ยังได้แบ่งเนื้อหาวรรณกรรมออกเป็น ๓ ส่วน คือ บทสรุป คำอธิบาย ข้อสังเกตและความเห็นของผู้สรุป เพื่อให้ผู้อ่านได้เข้าใจเนื้อหาของผลงานและเห็นถึงความเชื่อมโยงของผลงานนั้น ๆ กับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คณะผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ผลงานการรวบรวมวรรณกรรมปริทัศน์ที่เกี่ยวข้องกับปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเล่มนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องร่วมกันในหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อผลแห่งการพัฒนาอย่างยั่งยืน และสร้างองค์ความรู้ที่เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาวงการวิจัยตลอดจนวงการศึกษายิ่ง ๆ ขึ้นต่อไป

กลุ่มพัฒนากรอบแนวคิดทางทฤษฎี
เศรษฐศาสตร์ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กุมภาพันธ์ ๒๕๔๖