กินดี-ได้แรงอก

วันหนึ่งที่ตลาดนัดวันอาทิตย์จังหวัดสงขลา เด็กหนุ่มคนหนึ่งกำลังเลือก ทุเรียนบ้านหรือทุเรียนพื้นเมืองอยู่ ขณะที่กำลังตัดสินใจว่าจะซื้อหรือไม่ซื้อดีนั้น พลันก็ได้ยินเสียงแม่ค้าวัยเลยกลางคนเจ้าของทุเรียนพูดขึ้นว่า ลองเช้อไปกินแล ต้าโลก ป้าว่าเรียนบ้านกินดีหวาเรียนพันธุ์นะโลกนะ แปลว่า ลองซื้อไปกินดู สิลูก ป้าว่าทุเรียนบ้านกินอร่อยกว่าทุเรียนพันธุ์นะลูกนะ

หากฟังภาษาใต้เข้าใจ แล้วไปได้ยินคนใต้เขาพูดถึงของกินอะไรสักอย่างหนึ่ง ว่า กินดี เหมือนอย่างที่แม่ค้าทุเรียนคนนั้นพูดก็อย่าเพิ่งเข้าใจว่า ของนั้นกินแล้วดี กินแล้ววิเศษ กินแล้วอยู่ยงคงกระพัน เหาะเหินเดินอากาศได้ คำว่า ดี ของเขาในที่นี้ก็คือ อร่อย กินดี ก็คือ กินอร่อย นั่นเอง ซึ่งต่าง จาก กินดี อยู่ดี ในภาษาไทยกรุงเทพทั่วไป

คำว่า กินดี นี้ เป็นความรู้สึกอร่อยลิ้นโดยทั่ว ๆ ไป เพราะสิ่งที่กินนั้น รสชาติดี จึงอร่อยถูกปาก แต่ถ้าความอร่อยนั้นเป็นความอร่อยแบบกินแล้วถึงใจ อร่อยเหมือนที่ใจชอบ ทำนองว่ารอความอร่อยแบบนี้มานานแล้ว ก็จะมีสำนวน บอกถึงความรู้สึกอร่อยแบบนี้โดยเฉพาะอีกอย่างว่า ได้แรงอก นำไปใช้เต็มคำ ได้ว่า หรอยได้แรงอก หรือ หวานได้แรงอก ฯลฯ คือกินแล้วอร่อยถึงใจ หรือ หวานถึงใจ รู้สึกถึงความอร่อย ความหวานนี้เข้าไปถึงในอกในใจเลยทีเดียว

สำนวน ได้แรงอก ใช่ว่าจะใช้เพียงแต่กับการกินเท่านั้น ความรู้สึกสะใจ ถึงใจในเรื่องอื่นก็สามารถใช้สำนวนว่า ได้แรงอก ได้เหมือนกัน เช่น ชาติ ได้แรงอก แรกวาทีมบราซิลนะ แปลว่า แหมสะใจ เมื่อวานทีมบราซิลชนะ บางทีก็ให้ความรู้สึกคล้าย ๆ กับสมน้ำหน้า เช่น เด็กคนหนึ่งตกต้นมะม่วง แขนเดาะ ตาแช่มมาเห็นเข้า จึงพูดทำนองสมน้ำหน้าเด็กคนนั้นว่า ได้แรงอก บอกแล้วว่าอย่าขึ้นไป แปลว่า สมน้ำหน้า บอกแล้วว่าอย่าขึ้นไป พูดแล้วตาแช่ม ก็ช่วยปฐมพยาบาล คนใต้บางครั้งก็ชอบประชดบ้างอย่างนี้แหละ ก็ห้ามแล้ว ไม่เชื่อฟังนี่

(ผศ.สนิท บุญฤทธิ์)